शुक्लाम्बरधरं विष्णुं शशिवर्णं चतुर्भुजम् ।
प्रसन्नवदनं ध्यायेत् सर्वविघ्नोपशान्तये ॥ १॥
śuklāmbaradharaṃ viṣṇuṃ śaśivarṇaṃ caturbhujam.
prasannavadanaṃ dhyāyet sarvavighnopaśāntaye .. 1..
यस्य द्विरदवक्त्राद्याः पारिषद्याः परः शतम् ।
विघ्नं निघ्नन्ति सततं विष्वक्सेनं तमाश्रये ॥ २॥
विघ्नं निघ्नन्ति सततं विष्वक्सेनं तमाश्रये ॥ २॥
yasya dviradavaktrādyāḥ pāriṣadyāḥ paraḥ śatam .
vighnaṃ nighnanti satataṃ viṣvaksenaṃ tamāśraye .. 2..
व्यासं वसिष्ठनप्तारं शक्तेः पौत्रमकल्मषम् ।
पराशरात्मजं वन्दे शुकतातं तपोनिधिम् ॥ ३॥
पराशरात्मजं वन्दे शुकतातं तपोनिधिम् ॥ ३॥
vyāsaṃ vasiṣṭhanaptāraṃ śakteḥ pautramakalmaṣam .
parāśarātmajaṃ vande śukatātaṃ taponidhim .. 3..
parāśarātmajaṃ vande śukatātaṃ taponidhim .. 3..
व्यासाय विष्णुरूपाय व्यासरूपाय विष्णवे ।
नमो वै ब्रह्मनिधये वासिष्ठाय नमो नमः ॥ ४॥
नमो वै ब्रह्मनिधये वासिष्ठाय नमो नमः ॥ ४॥
vyāsāya viṣṇurūpāya vyāsarūpāya viṣṇave .
namo vai brahmanidhaye vāsiṣṭhāya namo namaḥ .. 4..
namo vai brahmanidhaye vāsiṣṭhāya namo namaḥ .. 4..
अविकाराय शुद्धाय नित्याय परमात्मने ।
सदैकरूपरूपाय विष्णवे सर्वजिष्णवे ॥ ५॥
सदैकरूपरूपाय विष्णवे सर्वजिष्णवे ॥ ५॥
avikārāya śuddhāya nityāya paramātmane .
sadaikarūparūpāya viṣṇave sarvajiṣṇave .. 5..
sadaikarūparūpāya viṣṇave sarvajiṣṇave .. 5..
यस्य स्मरणमात्रेण जन्मसंसारबन्धनात् ।
विमुच्यते नमस्तस्मै विष्णवे प्रभविष्णवे ॥ ६॥
विमुच्यते नमस्तस्मै विष्णवे प्रभविष्णवे ॥ ६॥
yasya smaraṇamātreṇa janmasaṃsārabandhanāt .
vimucyate namastasmai viṣṇave prabhaviṣṇave .. 6..
vimucyate namastasmai viṣṇave prabhaviṣṇave .. 6..
ॐ नमो विष्णवे प्रभविष्णवे ।
श्रीवैशम्पायन उवाच —
श्रुत्वा धर्मानशेषेण पावनानि च सर्वशः ।
युधिष्ठिरः शान्तनवं पुनरेवाभ्यभाषत ॥ ७॥
श्रीवैशम्पायन उवाच —
श्रुत्वा धर्मानशेषेण पावनानि च सर्वशः ।
युधिष्ठिरः शान्तनवं पुनरेवाभ्यभाषत ॥ ७॥
oṃ namo viṣṇave prabhaviṣṇave .
śrīvaiśampāyana uvāca —
śrutvā dharmānaśeṣeṇa pāvanāni ca sarvaśaḥ .
yudhiṣṭhiraḥ śāntanavaṃ punarevābhyabhāṣata .. 7..
śrīvaiśampāyana uvāca —
śrutvā dharmānaśeṣeṇa pāvanāni ca sarvaśaḥ .
yudhiṣṭhiraḥ śāntanavaṃ punarevābhyabhāṣata .. 7..
युधिष्ठिर उवाच —
किमेकं दैवतं लोके किं वाप्येकं परायणम् ।
स्तुवन्तः कं कमर्चन्तः प्राप्नुयुर्मानवाः शुभम् ॥ ८॥
किमेकं दैवतं लोके किं वाप्येकं परायणम् ।
स्तुवन्तः कं कमर्चन्तः प्राप्नुयुर्मानवाः शुभम् ॥ ८॥
yudhiṣṭhira uvāca —
kimekaṃ daivataṃ loke kiṃ vāpyekaṃ parāyaṇam .
stuvantaḥ kaṃ kamarcantaḥ prāpnuyurmānavāḥ śubham .. 8..
kimekaṃ daivataṃ loke kiṃ vāpyekaṃ parāyaṇam .
stuvantaḥ kaṃ kamarcantaḥ prāpnuyurmānavāḥ śubham .. 8..
को धर्मः सर्वधर्माणां भवतः परमो मतः ।
किं जपन्मुच्यते जन्तुर्जन्मसंसारबन्धनात् ॥ ९॥
किं जपन्मुच्यते जन्तुर्जन्मसंसारबन्धनात् ॥ ९॥
ko dharmaḥ sarvadharmāṇāṃ bhavataḥ paramo mataḥ .
kiṃ japanmucyate janturjanmasaṃsārabandhanāt .. 9..
kiṃ japanmucyate janturjanmasaṃsārabandhanāt .. 9..
भीष्म उवाच —
जगत्प्रभुं देवदेवमनन्तं पुरुषोत्तमम् ।
स्तुवन् नामसहस्रेण पुरुषः सततोत्थितः ॥ १०॥
जगत्प्रभुं देवदेवमनन्तं पुरुषोत्तमम् ।
स्तुवन् नामसहस्रेण पुरुषः सततोत्थितः ॥ १०॥
bhīṣma uvāca —
jagatprabhuṃ devadevamanantaṃ puruṣottamam .
stuvan nāmasahasreṇa puruṣaḥ satatotthitaḥ .. 10..
jagatprabhuṃ devadevamanantaṃ puruṣottamam .
stuvan nāmasahasreṇa puruṣaḥ satatotthitaḥ .. 10..
तमेव चार्चयन्नित्यं भक्त्या पुरुषमव्ययम् ।
ध्यायन् स्तुवन् नमस्यंश्च यजमानस्तमेव च ॥ ११॥
ध्यायन् स्तुवन् नमस्यंश्च यजमानस्तमेव च ॥ ११॥
tameva cārcayannityaṃ bhaktyā puruṣamavyayam .
dhyāyan stuvan namasyaṃśca yajamānastameva ca .. 11..
dhyāyan stuvan namasyaṃśca yajamānastameva ca .. 11..
अनादिनिधनं विष्णुं सर्वलोकमहेश्वरम् ।
लोकाध्यक्षं स्तुवन्नित्यं सर्वदुःखातिगो भवेत् ॥ १२॥
लोकाध्यक्षं स्तुवन्नित्यं सर्वदुःखातिगो भवेत् ॥ १२॥
anādinidhanaṃ viṣṇuṃ sarvalokamaheśvaram .
lokādhyakṣaṃ stuvannityaṃ sarvaduḥkhātigo bhavet .. 12..
lokādhyakṣaṃ stuvannityaṃ sarvaduḥkhātigo bhavet .. 12..
ब्रह्मण्यं सर्वधर्मज्ञं लोकानां कीर्तिवर्धनम् ।
लोकनाथं महद्भूतं सर्वभूतभवोद्भवम् ॥ १३॥
लोकनाथं महद्भूतं सर्वभूतभवोद्भवम् ॥ १३॥
brahmaṇyaṃ sarvadharmajñaṃ lokānāṃ kīrtivardhanam .
lokanāthaṃ mahadbhūtaṃ sarvabhūtabhavodbhavam .. 13..
lokanāthaṃ mahadbhūtaṃ sarvabhūtabhavodbhavam .. 13..
एष मे सर्वधर्माणां धर्मोऽधिकतमो मतः ।
यद्भक्त्या पुण्डरीकाक्षं स्तवैरर्चेन्नरः सदा ॥ १४॥
यद्भक्त्या पुण्डरीकाक्षं स्तवैरर्चेन्नरः सदा ॥ १४॥
eṣa me sarvadharmāṇāṃ dharmo’dhikatamo mataḥ .
yadbhaktyā puṇḍarīkākṣaṃ stavairarcennaraḥ sadā .. 14..
yadbhaktyā puṇḍarīkākṣaṃ stavairarcennaraḥ sadā .. 14..
परमं यो महत्तेजः परमं यो महत्तपः ।
परमं यो महद्ब्रह्म परमं यः परायणम् ॥ १५॥
परमं यो महद्ब्रह्म परमं यः परायणम् ॥ १५॥
paramaṃ yo mahattejaḥ paramaṃ yo mahattapaḥ .
paramaṃ yo mahadbrahma paramaṃ yaḥ parāyaṇam .. 15..
paramaṃ yo mahadbrahma paramaṃ yaḥ parāyaṇam .. 15..
पवित्राणां पवित्रं यो मङ्गलानां च मङ्गलम् ।
दैवतं दैवतानां च भूतानां योऽव्ययः पिता ॥ १६॥
दैवतं दैवतानां च भूतानां योऽव्ययः पिता ॥ १६॥
pavitrāṇāṃ pavitraṃ yo maṅgalānāṃ ca maṅgalam .
daivataṃ daivatānāṃ ca bhūtānāṃ yo’vyayaḥ pitā .. 16..
daivataṃ daivatānāṃ ca bhūtānāṃ yo’vyayaḥ pitā .. 16..
यतः सर्वाणि भूतानि भवन्त्यादियुगागमे ।
यस्मिंश्च प्रलयं यान्ति पुनरेव युगक्षये ॥ १७॥
यस्मिंश्च प्रलयं यान्ति पुनरेव युगक्षये ॥ १७॥
yataḥ sarvāṇi bhūtāni bhavantyādiyugāgame .
yasmiṃśca pralayaṃ yānti punareva yugakṣaye .. 17..
yasmiṃśca pralayaṃ yānti punareva yugakṣaye .. 17..
तस्य लोकप्रधानस्य जगन्नाथस्य भूपते ।
विष्णोर्नामसहस्रं मे शृणु पापभयापहम् ॥ १८॥
विष्णोर्नामसहस्रं मे शृणु पापभयापहम् ॥ १८॥
tasya lokapradhānasya jagannāthasya bhūpate .
viṣṇornāmasahasraṃ me śṛṇu pāpabhayāpaham .. 18..
viṣṇornāmasahasraṃ me śṛṇu pāpabhayāpaham .. 18..
यानि नामानि गौणानि विख्यातानि महात्मनः ।
ऋषिभिः परिगीतानि तानि वक्ष्यामि भूतये ॥ १९॥
ऋषिभिः परिगीतानि तानि वक्ष्यामि भूतये ॥ १९॥
yāni nāmāni gauṇāni vikhyātāni mahātmanaḥ .
ṛṣibhiḥ parigītāni tāni vakṣyāmi bhūtaye .. 19..
ṛṣibhiḥ parigītāni tāni vakṣyāmi bhūtaye .. 19..
ऋषिर्नाम्नां सहस्रस्य वेदव्यासो महामुनिः ॥
छन्दोऽनुष्टुप् तथा देवो भगवान् देवकीसुतः ॥ २०॥
छन्दोऽनुष्टुप् तथा देवो भगवान् देवकीसुतः ॥ २०॥
ṛṣirnāmnāṃ sahasrasya vedavyāso mahāmuniḥ ..
chando’nuṣṭup tathā devo bhagavān devakīsutaḥ .. 20..
chando’nuṣṭup tathā devo bhagavān devakīsutaḥ .. 20..
अमृतांशूद्भवो बीजं शक्तिर्देवकिनन्दनः ।
त्रिसामा हृदयं तस्य शान्त्यर्थे विनियोज्यते ॥ २१॥
त्रिसामा हृदयं तस्य शान्त्यर्थे विनियोज्यते ॥ २१॥
amṛtāṃśūdbhavo bījaṃ śaktirdevakinandanaḥ .
trisāmā hṛdayaṃ tasya śāntyarthe viniyojyate .. 21..
trisāmā hṛdayaṃ tasya śāntyarthe viniyojyate .. 21..
विष्णुं जिष्णुं महाविष्णुं प्रभविष्णुं महेश्वरम् ॥
अनेकरूप दैत्यान्तं नमामि पुरुषोत्तमं ॥ २२ ॥
अनेकरूप दैत्यान्तं नमामि पुरुषोत्तमं ॥ २२ ॥
viṣṇuṃ jiṣṇuṃ mahāviṣṇuṃ prabhaviṣṇuṃ maheśvaram ..
anekarūpa daityāntaṃ namāmi puruṣottamaṃ .. 22 ..
anekarūpa daityāntaṃ namāmi puruṣottamaṃ .. 22 ..
पूर्वन्यासः ।
श्रीवेदव्यास उवाच —
ॐ अस्य श्रीविष्णोर्दिव्यसहस्रनामस्तोत्रमहामन्त्रस्य ।
श्री वेदव्यासो भगवान् ऋषिः ।
अनुष्टुप् छन्दः ।
श्रीमहाविष्णुः परमात्मा श्रीमन्नारायणो देवता ।
अमृतांशूद्भवो भानुरिति बीजम् ।
देवकीनन्दनः स्रष्टेति शक्तिः ।
उद्भवः क्षोभणो देव इति परमो मन्त्रः ।
शङ्खभृन्नन्दकी चक्रीति कीलकम् ।
शार्ङ्गधन्वा गदाधर इत्यस्त्रम् ।
रथाङ्गपाणिरक्षोभ्य इति नेत्रम् ।
त्रिसामा सामगः सामेति कवचम् ।
आनन्दं परब्रह्मेति योनिः ।
ऋतुः सुदर्शनः काल इति दिग्बन्धः ॥
श्रीवेदव्यास उवाच —
ॐ अस्य श्रीविष्णोर्दिव्यसहस्रनामस्तोत्रमहामन्त्रस्य ।
श्री वेदव्यासो भगवान् ऋषिः ।
अनुष्टुप् छन्दः ।
श्रीमहाविष्णुः परमात्मा श्रीमन्नारायणो देवता ।
अमृतांशूद्भवो भानुरिति बीजम् ।
देवकीनन्दनः स्रष्टेति शक्तिः ।
उद्भवः क्षोभणो देव इति परमो मन्त्रः ।
शङ्खभृन्नन्दकी चक्रीति कीलकम् ।
शार्ङ्गधन्वा गदाधर इत्यस्त्रम् ।
रथाङ्गपाणिरक्षोभ्य इति नेत्रम् ।
त्रिसामा सामगः सामेति कवचम् ।
आनन्दं परब्रह्मेति योनिः ।
ऋतुः सुदर्शनः काल इति दिग्बन्धः ॥
pūrvanyāsaḥ .
śrīvedavyāsa uvāca —
oṃ asya śrīviṣṇordivyasahasranāmastotramahāmantrasya .
śrī vedavyāso bhagavān ṛṣiḥ .
anuṣṭup chandaḥ .
śrīmahāviṣṇuḥ paramātmā śrīmannārāyaṇo devatā .
amṛtāṃśūdbhavo bhānuriti bījam .
devakīnandanaḥ sraṣṭeti śaktiḥ .
udbhavaḥ kṣobhaṇo deva iti paramo mantraḥ .
śaṅkhabhṛnnandakī cakrīti kīlakam .
śārṅgadhanvā gadādhara ityastram .
rathāṅgapāṇirakṣobhya iti netram .
trisāmā sāmagaḥ sāmeti kavacam .
ānandaṃ parabrahmeti yoniḥ .
ṛtuḥ sudarśanaḥ kāla iti digbandhaḥ ..
śrīvedavyāsa uvāca —
oṃ asya śrīviṣṇordivyasahasranāmastotramahāmantrasya .
śrī vedavyāso bhagavān ṛṣiḥ .
anuṣṭup chandaḥ .
śrīmahāviṣṇuḥ paramātmā śrīmannārāyaṇo devatā .
amṛtāṃśūdbhavo bhānuriti bījam .
devakīnandanaḥ sraṣṭeti śaktiḥ .
udbhavaḥ kṣobhaṇo deva iti paramo mantraḥ .
śaṅkhabhṛnnandakī cakrīti kīlakam .
śārṅgadhanvā gadādhara ityastram .
rathāṅgapāṇirakṣobhya iti netram .
trisāmā sāmagaḥ sāmeti kavacam .
ānandaṃ parabrahmeti yoniḥ .
ṛtuḥ sudarśanaḥ kāla iti digbandhaḥ ..
श्रीविश्वरूप इति ध्यानम् ।
श्रीमहाविष्णुप्रीत्यर्थे सहस्रनामस्तोत्रपाठे विनियोगः ॥
श्रीमहाविष्णुप्रीत्यर्थे सहस्रनामस्तोत्रपाठे विनियोगः ॥
śrīviśvarūpa iti dhyānam .
śrīmahāviṣṇuprītyarthe sahasranāmastotrapāṭhe viniyogaḥ ..
śrīmahāviṣṇuprītyarthe sahasranāmastotrapāṭhe viniyogaḥ ..
अथ न्यासः ।
ॐ शिरसि वेदव्यासऋषये नमः ।
मुखे अनुष्टुप्छन्दसे नमः ।
हृदि श्रीकृष्णपरमात्मदेवतायै नमः ।
गुह्ये अमृतांशूद्भवो भानुरिति बीजाय नमः ।
पादयोर्देवकीनन्दनः स्रष्टेति शक्तये नमः ।
सर्वाङ्गे शङ्खभृन्नन्दकी चक्रीति कीलकाय नमः ।
करसम्पूटे मम श्रीकृष्णप्रीत्यर्थे जपे विनियोगाय नमः ॥
इति ऋषयादिन्यासः ॥
ॐ शिरसि वेदव्यासऋषये नमः ।
मुखे अनुष्टुप्छन्दसे नमः ।
हृदि श्रीकृष्णपरमात्मदेवतायै नमः ।
गुह्ये अमृतांशूद्भवो भानुरिति बीजाय नमः ।
पादयोर्देवकीनन्दनः स्रष्टेति शक्तये नमः ।
सर्वाङ्गे शङ्खभृन्नन्दकी चक्रीति कीलकाय नमः ।
करसम्पूटे मम श्रीकृष्णप्रीत्यर्थे जपे विनियोगाय नमः ॥
इति ऋषयादिन्यासः ॥
atha nyāsaḥ .
oṃ śirasi vedavyāsaṛṣaye namaḥ .
mukhe anuṣṭupchandase namaḥ .
hṛdi śrīkṛṣṇaparamātmadevatāyai namaḥ .
guhye amṛtāṃśūdbhavo bhānuriti bījāya namaḥ .
pādayordevakīnandanaḥ sraṣṭeti śaktaye namaḥ .
sarvāṅge śaṅkhabhṛnnandakī cakrīti kīlakāya namaḥ .
karasampūṭe mama śrīkṛṣṇaprītyarthe jape viniyogāya namaḥ ..
iti ṛṣayādinyāsaḥ ..
oṃ śirasi vedavyāsaṛṣaye namaḥ .
mukhe anuṣṭupchandase namaḥ .
hṛdi śrīkṛṣṇaparamātmadevatāyai namaḥ .
guhye amṛtāṃśūdbhavo bhānuriti bījāya namaḥ .
pādayordevakīnandanaḥ sraṣṭeti śaktaye namaḥ .
sarvāṅge śaṅkhabhṛnnandakī cakrīti kīlakāya namaḥ .
karasampūṭe mama śrīkṛṣṇaprītyarthe jape viniyogāya namaḥ ..
iti ṛṣayādinyāsaḥ ..
अथ करन्यासः ।
ॐ विश्वं विष्णुर्वषट्कार इत्यङ्गुष्ठाभ्यां नमः ।
अमृतांशूद्भवो भानुरिति तर्जनीभ्यां नमः ।
ब्रह्मण्यो ब्रह्मकृद्ब्रह्मेति मध्यमाभ्यां नमः ।
सुवर्णबिन्दुरक्षोभ्य इत्यनामिकाभ्यां नमः ।
निमिषोऽनिमिषः स्रग्वीति कनिष्ठिकाभ्यां नमः ।
रथाङ्गपाणिरक्षोभ्य इति करतलकरपृष्ठाभ्यां नमः ।
इति करन्यासः ।
ॐ विश्वं विष्णुर्वषट्कार इत्यङ्गुष्ठाभ्यां नमः ।
अमृतांशूद्भवो भानुरिति तर्जनीभ्यां नमः ।
ब्रह्मण्यो ब्रह्मकृद्ब्रह्मेति मध्यमाभ्यां नमः ।
सुवर्णबिन्दुरक्षोभ्य इत्यनामिकाभ्यां नमः ।
निमिषोऽनिमिषः स्रग्वीति कनिष्ठिकाभ्यां नमः ।
रथाङ्गपाणिरक्षोभ्य इति करतलकरपृष्ठाभ्यां नमः ।
इति करन्यासः ।
atha karanyāsaḥ .
oṃ viśvaṃ viṣṇurvaṣaṭkāra ityaṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ .
amṛtāṃśūdbhavo bhānuriti tarjanībhyāṃ namaḥ .
brahmaṇyo brahmakṛdbrahmeti madhyamābhyāṃ namaḥ .
suvarṇabindurakṣobhya ityanāmikābhyāṃ namaḥ .
nimiṣo’nimiṣaḥ sragvīti kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ .
rathāṅgapāṇirakṣobhya iti karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ .
iti karanyāsaḥ .
oṃ viśvaṃ viṣṇurvaṣaṭkāra ityaṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ .
amṛtāṃśūdbhavo bhānuriti tarjanībhyāṃ namaḥ .
brahmaṇyo brahmakṛdbrahmeti madhyamābhyāṃ namaḥ .
suvarṇabindurakṣobhya ityanāmikābhyāṃ namaḥ .
nimiṣo’nimiṣaḥ sragvīti kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ .
rathāṅgapāṇirakṣobhya iti karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ .
iti karanyāsaḥ .
अथ षडङ्गन्यासः ।
ॐ विश्वं विष्णुर्वषट्कार इति हृदयाय नमः ।
अमृतांशूद्भवो भानुरिति शिरसे स्वाहा ।
ब्रह्मण्यो ब्रह्मकृद्ब्रह्मेति शिखायै वषट् ।
सुवर्णबिन्दुरक्षोभ्य इति कवचाय हुम् ।
निमिषोऽनिमिषः स्रग्वीति नेत्रत्रयाय वौषट् ।
रथाङ्गपाणिरक्षोभ्य इत्यस्त्राय फट् ।
इति षडङ्गन्यासः ॥
ॐ विश्वं विष्णुर्वषट्कार इति हृदयाय नमः ।
अमृतांशूद्भवो भानुरिति शिरसे स्वाहा ।
ब्रह्मण्यो ब्रह्मकृद्ब्रह्मेति शिखायै वषट् ।
सुवर्णबिन्दुरक्षोभ्य इति कवचाय हुम् ।
निमिषोऽनिमिषः स्रग्वीति नेत्रत्रयाय वौषट् ।
रथाङ्गपाणिरक्षोभ्य इत्यस्त्राय फट् ।
इति षडङ्गन्यासः ॥
atha ṣaḍaṅganyāsaḥ .
oṃ viśvaṃ viṣṇurvaṣaṭkāra iti hṛdayāya namaḥ .
amṛtāṃśūdbhavo bhānuriti śirase svāhā .
brahmaṇyo brahmakṛdbrahmeti śikhāyai vaṣaṭ .
suvarṇabindurakṣobhya iti kavacāya hum .
nimiṣo’nimiṣaḥ sragvīti netratrayāya vauṣaṭ .
rathāṅgapāṇirakṣobhya ityastrāya phaṭ .
iti ṣaḍaṅganyāsaḥ ..
oṃ viśvaṃ viṣṇurvaṣaṭkāra iti hṛdayāya namaḥ .
amṛtāṃśūdbhavo bhānuriti śirase svāhā .
brahmaṇyo brahmakṛdbrahmeti śikhāyai vaṣaṭ .
suvarṇabindurakṣobhya iti kavacāya hum .
nimiṣo’nimiṣaḥ sragvīti netratrayāya vauṣaṭ .
rathāṅgapāṇirakṣobhya ityastrāya phaṭ .
iti ṣaḍaṅganyāsaḥ ..
श्रीकृष्णप्रीत्यर्थे विष्णोर्दिव्यसहस्रनामजपमहं
करिष्ये इति सङ्कल्पः ।
करिष्ये इति सङ्कल्पः ।
śrīkṛṣṇaprītyarthe viṣṇordivyasahasranāmajapamahaṃ
kariṣye iti saṅkalpaḥ .
kariṣye iti saṅkalpaḥ .
Dhyānam
अथ ध्यानम् ।
क्षीरोदन्वत्प्रदेशे शुचिमणिविलसत्सैकतेर्मौक्तिकानां
मालाकॢप्तासनस्थः स्फटिकमणिनिभैर्मौक्तिकैर्मण्डिताङ्गः ।
शुभ्रैरभ्रैरदभ्रैरुपरिविरचितैर्मुक्तपीयूष वर्षैः
आनन्दी नः पुनीयादरिनलिनगदा शङ्खपाणिर्मुकुन्दः ॥ १॥
क्षीरोदन्वत्प्रदेशे शुचिमणिविलसत्सैकतेर्मौक्तिकानां
मालाकॢप्तासनस्थः स्फटिकमणिनिभैर्मौक्तिकैर्मण्डिताङ्गः ।
शुभ्रैरभ्रैरदभ्रैरुपरिविरचितैर्मुक्तपीयूष वर्षैः
आनन्दी नः पुनीयादरिनलिनगदा शङ्खपाणिर्मुकुन्दः ॥ १॥
atha dhyānam .
kṣīrodanvatpradeśe śucimaṇivilasatsaikatermauktikānāṃ
mālākḷptāsanasthaḥ sphaṭikamaṇinibhairmauktikairmaṇḍitāṅgaḥ .
śubhrairabhrairadabhrairupariviracitairmuktapīyūṣa varṣaiḥ
ānandī naḥ punīyādarinalinagadā śaṅkhapāṇirmukundaḥ .. 1..
kṣīrodanvatpradeśe śucimaṇivilasatsaikatermauktikānāṃ
mālākḷptāsanasthaḥ sphaṭikamaṇinibhairmauktikairmaṇḍitāṅgaḥ .
śubhrairabhrairadabhrairupariviracitairmuktapīyūṣa varṣaiḥ
ānandī naḥ punīyādarinalinagadā śaṅkhapāṇirmukundaḥ .. 1..
भूः पादौ यस्य नाभिर्वियदसुरनिलश्चन्द्र सूर्यौ च नेत्रे
कर्णावाशाः शिरो द्यौर्मुखमपि दहनो यस्य वास्तेयमब्धिः ।
अन्तःस्थं यस्य विश्वं सुरनरखगगोभोगिगन्धर्वदैत्यैः
चित्रं रंरम्यते तं त्रिभुवन वपुषं विष्णुमीशं नमामि ॥ २॥
कर्णावाशाः शिरो द्यौर्मुखमपि दहनो यस्य वास्तेयमब्धिः ।
अन्तःस्थं यस्य विश्वं सुरनरखगगोभोगिगन्धर्वदैत्यैः
चित्रं रंरम्यते तं त्रिभुवन वपुषं विष्णुमीशं नमामि ॥ २॥
bhūḥ pādau yasya nābhirviyadasuranilaścandra sūryau ca netre
karṇāvāśāḥ śiro dyaurmukhamapi dahano yasya vāsteyamabdhiḥ .
antaḥsthaṃ yasya viśvaṃ suranarakhagagobhogigandharvadaityaiḥ
citraṃ raṃramyate taṃ tribhuvana vapuṣaṃ viṣṇumīśaṃ namāmi .. 2..
karṇāvāśāḥ śiro dyaurmukhamapi dahano yasya vāsteyamabdhiḥ .
antaḥsthaṃ yasya viśvaṃ suranarakhagagobhogigandharvadaityaiḥ
citraṃ raṃramyate taṃ tribhuvana vapuṣaṃ viṣṇumīśaṃ namāmi .. 2..
ॐ शान्ताकारं भुजगशयनं पद्मनाभं सुरेशं
विश्वाधारं गगनसदृशं मेघवर्णं शुभाङ्गम् ।
लक्ष्मीकान्तं कमलनयनं योगिभिर्ध्यानगम्यं
वन्दे विष्णुं भवभयहरं सर्वलोकैकनाथम् ॥ ३॥
विश्वाधारं गगनसदृशं मेघवर्णं शुभाङ्गम् ।
लक्ष्मीकान्तं कमलनयनं योगिभिर्ध्यानगम्यं
वन्दे विष्णुं भवभयहरं सर्वलोकैकनाथम् ॥ ३॥
oṃ śāntākāraṃ bhujagaśayanaṃ padmanābhaṃ sureśaṃ
viśvādhāraṃ gaganasadṛśaṃ meghavarṇaṃ śubhāṅgam .
lakṣmīkāntaṃ kamalanayanaṃ yogibhirdhyānagamyaṃ
vande viṣṇuṃ bhavabhayaharaṃ sarvalokaikanātham .. 3..
viśvādhāraṃ gaganasadṛśaṃ meghavarṇaṃ śubhāṅgam .
lakṣmīkāntaṃ kamalanayanaṃ yogibhirdhyānagamyaṃ
vande viṣṇuṃ bhavabhayaharaṃ sarvalokaikanātham .. 3..
मेघश्यामं पीतकौशेयवासं
श्रीवत्साङ्कं कौस्तुभोद्भासिताङ्गम् ।
पुण्योपेतं पुण्डरीकायताक्षं
विष्णुं वन्दे सर्वलोकैकनाथम् ॥ ४॥
श्रीवत्साङ्कं कौस्तुभोद्भासिताङ्गम् ।
पुण्योपेतं पुण्डरीकायताक्षं
विष्णुं वन्दे सर्वलोकैकनाथम् ॥ ४॥
meghaśyāmaṃ pītakauśeyavāsaṃ
śrīvatsāṅkaṃ kaustubhodbhāsitāṅgam .
puṇyopetaṃ puṇḍarīkāyatākṣaṃ
viṣṇuṃ vande sarvalokaikanātham .. 4..
śrīvatsāṅkaṃ kaustubhodbhāsitāṅgam .
puṇyopetaṃ puṇḍarīkāyatākṣaṃ
viṣṇuṃ vande sarvalokaikanātham .. 4..
नमः समस्तभूतानामादिभूताय भूभृते ।
अनेकरूपरूपाय विष्णवे प्रभविष्णवे ॥ ५॥
अनेकरूपरूपाय विष्णवे प्रभविष्णवे ॥ ५॥
namaḥ samastabhūtānāmādibhūtāya bhūbhṛte .
anekarūparūpāya viṣṇave prabhaviṣṇave .. 5..
anekarūparūpāya viṣṇave prabhaviṣṇave .. 5..
सशङ्खचक्रं सकिरीटकुण्डलं
सपीतवस्त्रं सरसीरुहेक्षणम् ।
सहारवक्षःस्थलकौस्तुभश्रियं
नमामि विष्णुं शिरसा चतुर्भुजम् ॥ ६॥
सपीतवस्त्रं सरसीरुहेक्षणम् ।
सहारवक्षःस्थलकौस्तुभश्रियं
नमामि विष्णुं शिरसा चतुर्भुजम् ॥ ६॥
saśaṅkhacakraṃ sakirīṭakuṇḍalaṃ
sapītavastraṃ sarasīruhekṣaṇam .
sahāravakṣaḥsthalakaustubhaśriyaṃ
namāmi viṣṇuṃ śirasā caturbhujam .. 6..
sapītavastraṃ sarasīruhekṣaṇam .
sahāravakṣaḥsthalakaustubhaśriyaṃ
namāmi viṣṇuṃ śirasā caturbhujam .. 6..
छायायां पारिजातस्य हेमसिंहासनोपरि
आसीनमम्बुदश्याममायताक्षमलंकृतम् ।
चन्द्राननं चतुर्बाहुं श्रीवत्साङ्कित वक्षसं
रुक्मिणी सत्यभामाभ्यां सहितं कृष्णमाश्रये ॥ ७॥
आसीनमम्बुदश्याममायताक्षमलंकृतम् ।
चन्द्राननं चतुर्बाहुं श्रीवत्साङ्कित वक्षसं
रुक्मिणी सत्यभामाभ्यां सहितं कृष्णमाश्रये ॥ ७॥
chāyāyāṃ pārijātasya hemasiṃhāsanopari
āsīnamambudaśyāmamāyatākṣamalaṃkṛtam .
candrānanaṃ caturbāhuṃ śrīvatsāṅkita vakṣasaṃ
rukmiṇī satyabhāmābhyāṃ sahitaṃ kṛṣṇamāśraye .. 7..
āsīnamambudaśyāmamāyatākṣamalaṃkṛtam .
candrānanaṃ caturbāhuṃ śrīvatsāṅkita vakṣasaṃ
rukmiṇī satyabhāmābhyāṃ sahitaṃ kṛṣṇamāśraye .. 7..
Sahasranamam
स्तोत्रम् ।
हरिः ॐ ।
विश्वं विष्णुर्वषट्कारो भूतभव्यभवत्प्रभुः ।
भूतकृद्भूतभृद्भावो भूतात्मा भूतभावनः ॥ १॥
हरिः ॐ ।
विश्वं विष्णुर्वषट्कारो भूतभव्यभवत्प्रभुः ।
भूतकृद्भूतभृद्भावो भूतात्मा भूतभावनः ॥ १॥
stotram .
hariḥ oṃ .
viśvaṃ viṣṇurvaṣaṭkāro bhūtabhavyabhavatprabhuḥ .
bhūtakṛdbhūtabhṛdbhāvo bhūtātmā bhūtabhāvanaḥ .. 1..
hariḥ oṃ .
viśvaṃ viṣṇurvaṣaṭkāro bhūtabhavyabhavatprabhuḥ .
bhūtakṛdbhūtabhṛdbhāvo bhūtātmā bhūtabhāvanaḥ .. 1..
पूतात्मा परमात्मा च मुक्तानां परमा गतिः ।
अव्ययः पुरुषः साक्षी क्षेत्रज्ञोऽक्षर एव च ॥ २॥
अव्ययः पुरुषः साक्षी क्षेत्रज्ञोऽक्षर एव च ॥ २॥
pūtātmā paramātmā ca muktānāṃ paramā gatiḥ .
avyayaḥ puruṣaḥ sākṣī kṣetrajño’kṣara eva ca .. 2..
avyayaḥ puruṣaḥ sākṣī kṣetrajño’kṣara eva ca .. 2..
योगो योगविदां नेता प्रधानपुरुषेश्वरः ।
नारसिंहवपुः श्रीमान् केशवः पुरुषोत्तमः ॥ ३॥
नारसिंहवपुः श्रीमान् केशवः पुरुषोत्तमः ॥ ३॥
yogo yogavidāṃ netā pradhānapuruṣeśvaraḥ .
nārasiṃhavapuḥ śrīmān keśavaḥ puruṣottamaḥ .. 3..
nārasiṃhavapuḥ śrīmān keśavaḥ puruṣottamaḥ .. 3..
सर्वः शर्वः शिवः स्थाणुर्भूतादिर्निधिरव्ययः ।
सम्भवो भावनो भर्ता प्रभवः प्रभुरीश्वरः ॥ ४॥
सम्भवो भावनो भर्ता प्रभवः प्रभुरीश्वरः ॥ ४॥
sarvaḥ śarvaḥ śivaḥ sthāṇurbhūtādirnidhiravyayaḥ .
sambhavo bhāvano bhartā prabhavaḥ prabhurīśvaraḥ .. 4..
sambhavo bhāvano bhartā prabhavaḥ prabhurīśvaraḥ .. 4..
स्वयम्भूः शम्भुरादित्यः पुष्कराक्षो महास्वनः ।
अनादिनिधनो धाता विधाता धातुरुत्तमः ॥ ५॥
अनादिनिधनो धाता विधाता धातुरुत्तमः ॥ ५॥
svayambhūḥ śambhurādityaḥ puṣkarākṣo mahāsvanaḥ .
anādinidhano dhātā vidhātā dhāturuttamaḥ .. 5..
anādinidhano dhātā vidhātā dhāturuttamaḥ .. 5..
अप्रमेयो हृषीकेशः पद्मनाभोऽमरप्रभुः ।
विश्वकर्मा मनुस्त्वष्टा स्थविष्ठः स्थविरो ध्रुवः ॥ ६॥
विश्वकर्मा मनुस्त्वष्टा स्थविष्ठः स्थविरो ध्रुवः ॥ ६॥
aprameyo hṛṣīkeśaḥ padmanābho’maraprabhuḥ .
viśvakarmā manustvaṣṭā sthaviṣṭhaḥ sthaviro dhruvaḥ .. 6..
viśvakarmā manustvaṣṭā sthaviṣṭhaḥ sthaviro dhruvaḥ .. 6..
अग्राह्यः शाश्वतः कृष्णो लोहिताक्षः प्रतर्दनः ।
प्रभूतस्त्रिककुब्धाम पवित्रं मङ्गलं परम् ॥ ७॥
प्रभूतस्त्रिककुब्धाम पवित्रं मङ्गलं परम् ॥ ७॥
agrāhyaḥ śāśvataḥ kṛṣṇo lohitākṣaḥ pratardanaḥ .
prabhūtastrikakubdhāma pavitraṃ maṅgalaṃ param .. 7..
prabhūtastrikakubdhāma pavitraṃ maṅgalaṃ param .. 7..
ईशानः प्राणदः प्राणो ज्येष्ठः श्रेष्ठः प्रजापतिः ।
हिरण्यगर्भो भूगर्भो माधवो मधुसूदनः ॥ ८॥
हिरण्यगर्भो भूगर्भो माधवो मधुसूदनः ॥ ८॥
īśānaḥ prāṇadaḥ prāṇo jyeṣṭhaḥ śreṣṭhaḥ prajāpatiḥ .
hiraṇyagarbho bhūgarbho mādhavo madhusūdanaḥ .. 8..
hiraṇyagarbho bhūgarbho mādhavo madhusūdanaḥ .. 8..
ईश्वरो विक्रमी धन्वी मेधावी विक्रमः क्रमः ।
अनुत्तमो दुराधर्षः कृतज्ञः कृतिरात्मवान् ॥ ९॥
अनुत्तमो दुराधर्षः कृतज्ञः कृतिरात्मवान् ॥ ९॥
īśvaro vikramī dhanvī medhāvī vikramaḥ kramaḥ .
anuttamo durādharṣaḥ kṛtajñaḥ kṛtirātmavān .. 9..
anuttamo durādharṣaḥ kṛtajñaḥ kṛtirātmavān .. 9..
सुरेशः शरणं शर्म विश्वरेताः प्रजाभवः ।
अहः संवत्सरो व्यालः प्रत्ययः सर्वदर्शनः ॥ १०॥
अहः संवत्सरो व्यालः प्रत्ययः सर्वदर्शनः ॥ १०॥
sureśaḥ śaraṇaṃ śarma viśvaretāḥ prajābhavaḥ .
ahaḥ saṃvatsaro vyālaḥ pratyayaḥ sarvadarśanaḥ .. 10..
ahaḥ saṃvatsaro vyālaḥ pratyayaḥ sarvadarśanaḥ .. 10..
अजः सर्वेश्वरः सिद्धः सिद्धिः सर्वादिरच्युतः ।
वृषाकपिरमेयात्मा सर्वयोगविनिःसृतः ॥ ११॥
वृषाकपिरमेयात्मा सर्वयोगविनिःसृतः ॥ ११॥
ajaḥ sarveśvaraḥ siddhaḥ siddhiḥ sarvādiracyutaḥ .
vṛṣākapirameyātmā sarvayogaviniḥsṛtaḥ .. 11..
vṛṣākapirameyātmā sarvayogaviniḥsṛtaḥ .. 11..
वसुर्वसुमनाः सत्यः समात्माऽसम्मितः समः ।
अमोघः पुण्डरीकाक्षो वृषकर्मा वृषाकृतिः ॥ १२॥
अमोघः पुण्डरीकाक्षो वृषकर्मा वृषाकृतिः ॥ १२॥
vasurvasumanāḥ satyaḥ samātmā’sammitaḥ samaḥ .
amoghaḥ puṇḍarīkākṣo vṛṣakarmā vṛṣākṛtiḥ .. 12..
amoghaḥ puṇḍarīkākṣo vṛṣakarmā vṛṣākṛtiḥ .. 12..
रुद्रो बहुशिरा बभ्रुर्विश्वयोनिः शुचिश्रवाः ।
अमृतः शाश्वतस्थाणुर्वरारोहो महातपाः ॥ १३॥
अमृतः शाश्वतस्थाणुर्वरारोहो महातपाः ॥ १३॥
rudro bahuśirā babhrurviśvayoniḥ śuciśravāḥ .
amṛtaḥ śāśvatasthāṇurvarāroho mahātapāḥ .. 13..
amṛtaḥ śāśvatasthāṇurvarāroho mahātapāḥ .. 13..
सर्वगः सर्वविद्भानुर्विष्वक्सेनो जनार्दनः ।
वेदो वेदविदव्यङ्गो वेदाङ्गो वेदवित् कविः ॥ १४॥
वेदो वेदविदव्यङ्गो वेदाङ्गो वेदवित् कविः ॥ १४॥
sarvagaḥ sarvavidbhānurviṣvakseno janārdanaḥ .
vedo vedavidavyaṅgo vedāṅgo vedavit kaviḥ .. 14..
vedo vedavidavyaṅgo vedāṅgo vedavit kaviḥ .. 14..
लोकाध्यक्षः सुराध्यक्षो धर्माध्यक्षः कृताकृतः ।
चतुरात्मा चतुर्व्यूहश्चतुर्दंष्ट्रश्चतुर्भुजः ॥ १५॥
चतुरात्मा चतुर्व्यूहश्चतुर्दंष्ट्रश्चतुर्भुजः ॥ १५॥
lokādhyakṣaḥ surādhyakṣo dharmādhyakṣaḥ kṛtākṛtaḥ .
caturātmā caturvyūhaścaturdaṃṣṭraścaturbhujaḥ .. 15..
caturātmā caturvyūhaścaturdaṃṣṭraścaturbhujaḥ .. 15..
भ्राजिष्णुर्भोजनं भोक्ता सहिष्णुर्जगदादिजः ।
अनघो विजयो जेता विश्वयोनिः पुनर्वसुः ॥ १६॥
अनघो विजयो जेता विश्वयोनिः पुनर्वसुः ॥ १६॥
bhrājiṣṇurbhojanaṃ bhoktā sahiṣṇurjagadādijaḥ .
anagho vijayo jetā viśvayoniḥ punarvasuḥ .. 16..
anagho vijayo jetā viśvayoniḥ punarvasuḥ .. 16..
उपेन्द्रो वामनः प्रांशुरमोघः शुचिरूर्जितः ।
अतीन्द्रः सङ्ग्रहः सर्गो धृतात्मा नियमो यमः ॥ १७॥
अतीन्द्रः सङ्ग्रहः सर्गो धृतात्मा नियमो यमः ॥ १७॥
upendro vāmanaḥ prāṃśuramoghaḥ śucirūrjitaḥ .
atīndraḥ saṅgrahaḥ sargo dhṛtātmā niyamo yamaḥ .. 17..
atīndraḥ saṅgrahaḥ sargo dhṛtātmā niyamo yamaḥ .. 17..
वेद्यो वैद्यः सदायोगी वीरहा माधवो मधुः ।
अतीन्द्रियो महामायो महोत्साहो महाबलः ॥ १८॥
अतीन्द्रियो महामायो महोत्साहो महाबलः ॥ १८॥
vedyo vaidyaḥ sadāyogī vīrahā mādhavo madhuḥ .
atīndriyo mahāmāyo mahotsāho mahābalaḥ .. 18..
atīndriyo mahāmāyo mahotsāho mahābalaḥ .. 18..
महाबुद्धिर्महावीर्यो महाशक्तिर्महाद्युतिः ।
अनिर्देश्यवपुः श्रीमानमेयात्मा महाद्रिधृक् ॥ १९॥
अनिर्देश्यवपुः श्रीमानमेयात्मा महाद्रिधृक् ॥ १९॥
mahābuddhirmahāvīryo mahāśaktirmahādyutiḥ .
anirdeśyavapuḥ śrīmānameyātmā mahādridhṛk .. 19..
anirdeśyavapuḥ śrīmānameyātmā mahādridhṛk .. 19..
महेष्वासो महीभर्ता श्रीनिवासः सतां गतिः ।
अनिरुद्धः सुरानन्दो गोविन्दो गोविदां पतिः ॥ २०॥
अनिरुद्धः सुरानन्दो गोविन्दो गोविदां पतिः ॥ २०॥
maheṣvāso mahībhartā śrīnivāsaḥ satāṃ gatiḥ .
aniruddhaḥ surānando govindo govidāṃ patiḥ .. 20..
aniruddhaḥ surānando govindo govidāṃ patiḥ .. 20..
मरीचिर्दमनो हंसः सुपर्णो भुजगोत्तमः ।
हिरण्यनाभः सुतपाः पद्मनाभः प्रजापतिः ॥ २१॥
हिरण्यनाभः सुतपाः पद्मनाभः प्रजापतिः ॥ २१॥
marīcirdamano haṃsaḥ suparṇo bhujagottamaḥ .
hiraṇyanābhaḥ sutapāḥ padmanābhaḥ prajāpatiḥ .. 21..
hiraṇyanābhaḥ sutapāḥ padmanābhaḥ prajāpatiḥ .. 21..
अमृत्युः सर्वदृक् सिंहः सन्धाता सन्धिमान् स्थिरः ।
अजो दुर्मर्षणः शास्ता विश्रुतात्मा सुरारिहा ॥ २२॥
अजो दुर्मर्षणः शास्ता विश्रुतात्मा सुरारिहा ॥ २२॥
amṛtyuḥ sarvadṛk siṃhaḥ sandhātā sandhimān sthiraḥ .
ajo durmarṣaṇaḥ śāstā viśrutātmā surārihā .. 22..
ajo durmarṣaṇaḥ śāstā viśrutātmā surārihā .. 22..
गुरुर्गुरुतमो धाम सत्यः सत्यपराक्रमः ।
निमिषोऽनिमिषः स्रग्वी वाचस्पतिरुदारधीः ॥ २३॥
निमिषोऽनिमिषः स्रग्वी वाचस्पतिरुदारधीः ॥ २३॥
gururgurutamo dhāma satyaḥ satyaparākramaḥ .
nimiṣo’nimiṣaḥ sragvī vācaspatirudāradhīḥ .. 23..
nimiṣo’nimiṣaḥ sragvī vācaspatirudāradhīḥ .. 23..
अग्रणीर्ग्रामणीः श्रीमान् न्यायो नेता समीरणः ।
सहस्रमूर्धा विश्वात्मा सहस्राक्षः सहस्रपात् ॥ २४॥
सहस्रमूर्धा विश्वात्मा सहस्राक्षः सहस्रपात् ॥ २४॥
agraṇīrgrāmaṇīḥ śrīmān nyāyo netā samīraṇaḥ .
sahasramūrdhā viśvātmā sahasrākṣaḥ sahasrapāt .. 24..
sahasramūrdhā viśvātmā sahasrākṣaḥ sahasrapāt .. 24..
आवर्तनो निवृत्तात्मा संवृतः सम्प्रमर्दनः ।
अहः संवर्तको वह्निरनिलो धरणीधरः ॥ २५॥
अहः संवर्तको वह्निरनिलो धरणीधरः ॥ २५॥
āvartano nivṛttātmā saṃvṛtaḥ sampramardanaḥ .
ahaḥ saṃvartako vahniranilo dharaṇīdharaḥ .. 25..
ahaḥ saṃvartako vahniranilo dharaṇīdharaḥ .. 25..
सुप्रसादः प्रसन्नात्मा विश्वधृग्विश्वभुग्विभुः ।
सत्कर्ता सत्कृतः साधुर्जह्नुर्नारायणो नरः ॥ २६॥
सत्कर्ता सत्कृतः साधुर्जह्नुर्नारायणो नरः ॥ २६॥
suprasādaḥ prasannātmā viśvadhṛgviśvabhugvibhuḥ .
satkartā satkṛtaḥ sādhurjahnurnārāyaṇo naraḥ .. 26..
satkartā satkṛtaḥ sādhurjahnurnārāyaṇo naraḥ .. 26..
असङ्ख्येयोऽप्रमेयात्मा विशिष्टः शिष्टकृच्छुचिः ।
सिद्धार्थः सिद्धसङ्कल्पः सिद्धिदः सिद्धिसाधनः ॥ २७॥
सिद्धार्थः सिद्धसङ्कल्पः सिद्धिदः सिद्धिसाधनः ॥ २७॥
asaṅkhyeyo’prameyātmā viśiṣṭaḥ śiṣṭakṛcchuciḥ .
siddhārthaḥ siddhasaṅkalpaḥ siddhidaḥ siddhisādhanaḥ .. 27..
siddhārthaḥ siddhasaṅkalpaḥ siddhidaḥ siddhisādhanaḥ .. 27..
वृषाही वृषभो विष्णुर्वृषपर्वा वृषोदरः ।
वर्धनो वर्धमानश्च विविक्तः श्रुतिसागरः ॥ २८॥
वर्धनो वर्धमानश्च विविक्तः श्रुतिसागरः ॥ २८॥
vṛṣāhī vṛṣabho viṣṇurvṛṣaparvā vṛṣodaraḥ .
vardhano vardhamānaśca viviktaḥ śrutisāgaraḥ .. 28..
vardhano vardhamānaśca viviktaḥ śrutisāgaraḥ .. 28..
सुभुजो दुर्धरो वाग्मी महेन्द्रो वसुदो वसुः ।
नैकरूपो बृहद्रूपः शिपिविष्टः प्रकाशनः ॥ २९॥
नैकरूपो बृहद्रूपः शिपिविष्टः प्रकाशनः ॥ २९॥
subhujo durdharo vāgmī mahendro vasudo vasuḥ .
naikarūpo bṛhadrūpaḥ śipiviṣṭaḥ prakāśanaḥ .. 29..
naikarūpo bṛhadrūpaḥ śipiviṣṭaḥ prakāśanaḥ .. 29..
ओजस्तेजोद्युतिधरः प्रकाशात्मा प्रतापनः ।
ऋद्धः स्पष्टाक्षरो मन्त्रश्चन्द्रांशुर्भास्करद्युतिः ॥ ३०॥
ऋद्धः स्पष्टाक्षरो मन्त्रश्चन्द्रांशुर्भास्करद्युतिः ॥ ३०॥
ojastejodyutidharaḥ prakāśātmā pratāpanaḥ .
ṛddhaḥ spaṣṭākṣaro mantraścandrāṃśurbhāskaradyutiḥ .. 30..
ṛddhaḥ spaṣṭākṣaro mantraścandrāṃśurbhāskaradyutiḥ .. 30..
अमृतांशूद्भवो भानुः शशबिन्दुः सुरेश्वरः ।
औषधं जगतः सेतुः सत्यधर्मपराक्रमः ॥ ३१॥
औषधं जगतः सेतुः सत्यधर्मपराक्रमः ॥ ३१॥
amṛtāṃśūdbhavo bhānuḥ śaśabinduḥ sureśvaraḥ .
auṣadhaṃ jagataḥ setuḥ satyadharmaparākramaḥ .. 31..
auṣadhaṃ jagataḥ setuḥ satyadharmaparākramaḥ .. 31..
भूतभव्यभवन्नाथः पवनः पावनोऽनलः ।
कामहा कामकृत्कान्तः कामः कामप्रदः प्रभुः ॥ ३२॥
कामहा कामकृत्कान्तः कामः कामप्रदः प्रभुः ॥ ३२॥
bhūtabhavyabhavannāthaḥ pavanaḥ pāvano’nalaḥ .
kāmahā kāmakṛtkāntaḥ kāmaḥ kāmapradaḥ prabhuḥ .. 32..
kāmahā kāmakṛtkāntaḥ kāmaḥ kāmapradaḥ prabhuḥ .. 32..
युगादिकृद्युगावर्तो नैकमायो महाशनः ।
अदृश्यो व्यक्तरूपश्च सहस्रजिदनन्तजित् ॥ ३३॥
अदृश्यो व्यक्तरूपश्च सहस्रजिदनन्तजित् ॥ ३३॥
yugādikṛdyugāvarto naikamāyo mahāśanaḥ .
adṛśyo vyaktarūpaśca sahasrajidanantajit .. 33..
adṛśyo vyaktarūpaśca sahasrajidanantajit .. 33..
इष्टोऽविशिष्टः शिष्टेष्टः शिखण्डी नहुषो वृषः ।
क्रोधहा क्रोधकृत्कर्ता विश्वबाहुर्महीधरः ॥ ३४॥
क्रोधहा क्रोधकृत्कर्ता विश्वबाहुर्महीधरः ॥ ३४॥
iṣṭo’viśiṣṭaḥ śiṣṭeṣṭaḥ śikhaṇḍī nahuṣo vṛṣaḥ .
krodhahā krodhakṛtkartā viśvabāhurmahīdharaḥ .. 34..
krodhahā krodhakṛtkartā viśvabāhurmahīdharaḥ .. 34..
अच्युतः प्रथितः प्राणः प्राणदो वासवानुजः ।
अपांनिधिरधिष्ठानमप्रमत्तः प्रतिष्ठितः ॥ ३५॥
अपांनिधिरधिष्ठानमप्रमत्तः प्रतिष्ठितः ॥ ३५॥
acyutaḥ prathitaḥ prāṇaḥ prāṇado vāsavānujaḥ .
apāṃnidhiradhiṣṭhānamapramattaḥ pratiṣṭhitaḥ .. 35..
apāṃnidhiradhiṣṭhānamapramattaḥ pratiṣṭhitaḥ .. 35..
स्कन्दः स्कन्दधरो धुर्यो वरदो वायुवाहनः ।
वासुदेवो बृहद्भानुरादिदेवः पुरन्दरः ॥ ३६॥
वासुदेवो बृहद्भानुरादिदेवः पुरन्दरः ॥ ३६॥
skandaḥ skandadharo dhuryo varado vāyuvāhanaḥ .
vāsudevo bṛhadbhānurādidevaḥ purandaraḥ .. 36..
vāsudevo bṛhadbhānurādidevaḥ purandaraḥ .. 36..
अशोकस्तारणस्तारः शूरः शौरिर्जनेश्वरः ।
अनुकूलः शतावर्तः पद्मी पद्मनिभेक्षणः ॥ ३७॥
अनुकूलः शतावर्तः पद्मी पद्मनिभेक्षणः ॥ ३७॥
aśokastāraṇastāraḥ śūraḥ śaurirjaneśvaraḥ .
anukūlaḥ śatāvartaḥ padmī padmanibhekṣaṇaḥ .. 37..
anukūlaḥ śatāvartaḥ padmī padmanibhekṣaṇaḥ .. 37..
पद्मनाभोऽरविन्दाक्षः पद्मगर्भः शरीरभृत् ।
महर्द्धिरृद्धो वृद्धात्मा महाक्षो गरुडध्वजः ॥ ३८॥
महर्द्धिरृद्धो वृद्धात्मा महाक्षो गरुडध्वजः ॥ ३८॥
padmanābho’ravindākṣaḥ padmagarbhaḥ śarīrabhṛt .
maharddhirṛddho vṛddhātmā mahākṣo garuḍadhvajaḥ .. 38..
maharddhirṛddho vṛddhātmā mahākṣo garuḍadhvajaḥ .. 38..
अतुलः शरभो भीमः समयज्ञो हविर्हरिः ।
सर्वलक्षणलक्षण्यो लक्ष्मीवान् समितिञ्जयः ॥ ३९॥
सर्वलक्षणलक्षण्यो लक्ष्मीवान् समितिञ्जयः ॥ ३९॥
atulaḥ śarabho bhīmaḥ samayajño havirhariḥ .
sarvalakṣaṇalakṣaṇyo lakṣmīvān samitiñjayaḥ .. 39..
sarvalakṣaṇalakṣaṇyo lakṣmīvān samitiñjayaḥ .. 39..
विक्षरो रोहितो मार्गो हेतुर्दामोदरः सहः ।
महीधरो महाभागो वेगवानमिताशनः ॥ ४०॥
महीधरो महाभागो वेगवानमिताशनः ॥ ४०॥
vikṣaro rohito mārgo heturdāmodaraḥ sahaḥ .
mahīdharo mahābhāgo vegavānamitāśanaḥ .. 40..
mahīdharo mahābhāgo vegavānamitāśanaḥ .. 40..
उद्भवः क्षोभणो देवः श्रीगर्भः परमेश्वरः ।
करणं कारणं कर्ता विकर्ता गहनो गुहः ॥ ४१॥
करणं कारणं कर्ता विकर्ता गहनो गुहः ॥ ४१॥
udbhavaḥ kṣobhaṇo devaḥ śrīgarbhaḥ parameśvaraḥ .
karaṇaṃ kāraṇaṃ kartā vikartā gahano guhaḥ .. 41..
karaṇaṃ kāraṇaṃ kartā vikartā gahano guhaḥ .. 41..
व्यवसायो व्यवस्थानः संस्थानः स्थानदो ध्रुवः ।
परर्द्धिः परमस्पष्टस्तुष्टः पुष्टः शुभेक्षणः ॥ ४२॥
परर्द्धिः परमस्पष्टस्तुष्टः पुष्टः शुभेक्षणः ॥ ४२॥
vyavasāyo vyavasthānaḥ saṃsthānaḥ sthānado dhruvaḥ .
pararddhiḥ paramaspaṣṭastuṣṭaḥ puṣṭaḥ śubhekṣaṇaḥ .. 42..
pararddhiḥ paramaspaṣṭastuṣṭaḥ puṣṭaḥ śubhekṣaṇaḥ .. 42..
रामो विरामो विरजो मार्गो नेयो नयोऽनयः ।
वीरः शक्तिमतां श्रेष्ठो धर्मो धर्मविदुत्तमः ॥ ४३॥
वीरः शक्तिमतां श्रेष्ठो धर्मो धर्मविदुत्तमः ॥ ४३॥
rāmo virāmo virajo mārgo neyo nayo’nayaḥ .
vīraḥ śaktimatāṃ śreṣṭho dharmo dharmaviduttamaḥ .. 43..
vīraḥ śaktimatāṃ śreṣṭho dharmo dharmaviduttamaḥ .. 43..
वैकुण्ठः पुरुषः प्राणः प्राणदः प्रणवः पृथुः ।
हिरण्यगर्भः शत्रुघ्नो व्याप्तो वायुरधोक्षजः ॥ ४४॥
हिरण्यगर्भः शत्रुघ्नो व्याप्तो वायुरधोक्षजः ॥ ४४॥
vaikuṇṭhaḥ puruṣaḥ prāṇaḥ prāṇadaḥ praṇavaḥ pṛthuḥ .
hiraṇyagarbhaḥ śatrughno vyāpto vāyuradhokṣajaḥ .. 44..
hiraṇyagarbhaḥ śatrughno vyāpto vāyuradhokṣajaḥ .. 44..
ऋतुः सुदर्शनः कालः परमेष्ठी परिग्रहः ।
उग्रः संवत्सरो दक्षो विश्रामो विश्वदक्षिणः ॥ ४५॥
उग्रः संवत्सरो दक्षो विश्रामो विश्वदक्षिणः ॥ ४५॥
ṛtuḥ sudarśanaḥ kālaḥ parameṣṭhī parigrahaḥ .
ugraḥ saṃvatsaro dakṣo viśrāmo viśvadakṣiṇaḥ .. 45..
ugraḥ saṃvatsaro dakṣo viśrāmo viśvadakṣiṇaḥ .. 45..
विस्तारः स्थावरस्थाणुः प्रमाणं बीजमव्ययम् ।
अर्थोऽनर्थो महाकोशो महाभोगो महाधनः ॥ ४६॥
अर्थोऽनर्थो महाकोशो महाभोगो महाधनः ॥ ४६॥
vistāraḥ sthāvarasthāṇuḥ pramāṇaṃ bījamavyayam .
artho’nartho mahākośo mahābhogo mahādhanaḥ .. 46..
artho’nartho mahākośo mahābhogo mahādhanaḥ .. 46..
अनिर्विण्णः स्थविष्ठोऽभूर्धर्मयूपो महामखः ।
नक्षत्रनेमिर्नक्षत्री क्षमः क्षामः समीहनः ॥ ४७॥
नक्षत्रनेमिर्नक्षत्री क्षमः क्षामः समीहनः ॥ ४७॥
anirviṇṇaḥ sthaviṣṭho’bhūrdharmayūpo mahāmakhaḥ .
nakṣatranemirnakṣatrī kṣamaḥ kṣāmaḥ samīhanaḥ .. 47..
nakṣatranemirnakṣatrī kṣamaḥ kṣāmaḥ samīhanaḥ .. 47..
यज्ञ इज्यो महेज्यश्च क्रतुः सत्रं सतां गतिः ।
सर्वदर्शी विमुक्तात्मा सर्वज्ञो ज्ञानमुत्तमम् ॥ ४८॥
सर्वदर्शी विमुक्तात्मा सर्वज्ञो ज्ञानमुत्तमम् ॥ ४८॥
yajña ijyo mahejyaśca kratuḥ satraṃ satāṃ gatiḥ .
sarvadarśī vimuktātmā sarvajño jñānamuttamam .. 48..
sarvadarśī vimuktātmā sarvajño jñānamuttamam .. 48..
सुव्रतः सुमुखः सूक्ष्मः सुघोषः सुखदः सुहृत् ।
मनोहरो जितक्रोधो वीरबाहुर्विदारणः ॥ ४९॥
मनोहरो जितक्रोधो वीरबाहुर्विदारणः ॥ ४९॥
suvrataḥ sumukhaḥ sūkṣmaḥ sughoṣaḥ sukhadaḥ suhṛt .
manoharo jitakrodho vīrabāhurvidāraṇaḥ .. 49..
manoharo jitakrodho vīrabāhurvidāraṇaḥ .. 49..
स्वापनः स्ववशो व्यापी नैकात्मा नैककर्मकृत् ।
वत्सरो वत्सलो वत्सी रत्नगर्भो धनेश्वरः ॥ ५०॥
वत्सरो वत्सलो वत्सी रत्नगर्भो धनेश्वरः ॥ ५०॥
svāpanaḥ svavaśo vyāpī naikātmā naikakarmakṛt .
vatsaro vatsalo vatsī ratnagarbho dhaneśvaraḥ .. 50..
vatsaro vatsalo vatsī ratnagarbho dhaneśvaraḥ .. 50..
धर्मगुब्धर्मकृद्धर्मी सदसत्क्षरमक्षरम् ।
अविज्ञाता सहस्रांशुर्विधाता कृतलक्षणः ॥ ५१॥
अविज्ञाता सहस्रांशुर्विधाता कृतलक्षणः ॥ ५१॥
dharmagubdharmakṛddharmī sadasatkṣaramakṣaram .
avijñātā sahasrāṃśurvidhātā kṛtalakṣaṇaḥ .. 51..
avijñātā sahasrāṃśurvidhātā kṛtalakṣaṇaḥ .. 51..
गभस्तिनेमिः सत्त्वस्थः सिंहो भूतमहेश्वरः ।
आदिदेवो महादेवो देवेशो देवभृद्गुरुः ॥ ५२॥
आदिदेवो महादेवो देवेशो देवभृद्गुरुः ॥ ५२॥
gabhastinemiḥ sattvasthaḥ siṃho bhūtamaheśvaraḥ .
ādidevo mahādevo deveśo devabhṛdguruḥ .. 52..
ādidevo mahādevo deveśo devabhṛdguruḥ .. 52..
उत्तरो गोपतिर्गोप्ता ज्ञानगम्यः पुरातनः ।
शरीरभूतभृद्भोक्ता कपीन्द्रो भूरिदक्षिणः ॥ ५३॥
शरीरभूतभृद्भोक्ता कपीन्द्रो भूरिदक्षिणः ॥ ५३॥
uttaro gopatirgoptā jñānagamyaḥ purātanaḥ .
śarīrabhūtabhṛdbhoktā kapīndro bhūridakṣiṇaḥ .. 53..
śarīrabhūtabhṛdbhoktā kapīndro bhūridakṣiṇaḥ .. 53..
सोमपोऽमृतपः सोमः पुरुजित्पुरुसत्तमः ।
विनयो जयः सत्यसन्धो दाशार्हः सात्वताम्पतिः ॥ ५४॥
विनयो जयः सत्यसन्धो दाशार्हः सात्वताम्पतिः ॥ ५४॥
somapo’mṛtapaḥ somaḥ purujitpurusattamaḥ .
vinayo jayaḥ satyasandho dāśārhaḥ sātvatāmpatiḥ .. 54..
vinayo jayaḥ satyasandho dāśārhaḥ sātvatāmpatiḥ .. 54..
जीवो विनयिता साक्षी मुकुन्दोऽमितविक्रमः ।
अम्भोनिधिरनन्तात्मा महोदधिशयोऽन्तकः ॥ ५५॥
अम्भोनिधिरनन्तात्मा महोदधिशयोऽन्तकः ॥ ५५॥
jīvo vinayitā sākṣī mukundo’mitavikramaḥ .
ambhonidhiranantātmā mahodadhiśayo’ntakaḥ .. 55..
ambhonidhiranantātmā mahodadhiśayo’ntakaḥ .. 55..
अजो महार्हः स्वाभाव्यो जितामित्रः प्रमोदनः ।
आनन्दो नन्दनो नन्दः सत्यधर्मा त्रिविक्रमः ॥ ५६॥
आनन्दो नन्दनो नन्दः सत्यधर्मा त्रिविक्रमः ॥ ५६॥
ajo mahārhaḥ svābhāvyo jitāmitraḥ pramodanaḥ .
ānando nandano nandaḥ satyadharmā trivikramaḥ .. 56..
ānando nandano nandaḥ satyadharmā trivikramaḥ .. 56..
महर्षिः कपिलाचार्यः कृतज्ञो मेदिनीपतिः ।
त्रिपदस्त्रिदशाध्यक्षो महाशृङ्गः कृतान्तकृत् ॥ ५७॥
त्रिपदस्त्रिदशाध्यक्षो महाशृङ्गः कृतान्तकृत् ॥ ५७॥
maharṣiḥ kapilācāryaḥ kṛtajño medinīpatiḥ .
tripadastridaśādhyakṣo mahāśṛṅgaḥ kṛtāntakṛt .. 57..
tripadastridaśādhyakṣo mahāśṛṅgaḥ kṛtāntakṛt .. 57..
महावराहो गोविन्दः सुषेणः कनकाङ्गदी ।
गुह्यो गभीरो गहनो गुप्तश्चक्रगदाधरः ॥ ५८॥
गुह्यो गभीरो गहनो गुप्तश्चक्रगदाधरः ॥ ५८॥
mahāvarāho govindaḥ suṣeṇaḥ kanakāṅgadī .
guhyo gabhīro gahano guptaścakragadādharaḥ .. 58..
guhyo gabhīro gahano guptaścakragadādharaḥ .. 58..
वेधाः स्वाङ्गोऽजितः कृष्णो दृढः सङ्कर्षणोऽच्युतः ।
वरुणो वारुणो वृक्षः पुष्कराक्षो महामनाः ॥ ५९॥
वरुणो वारुणो वृक्षः पुष्कराक्षो महामनाः ॥ ५९॥
vedhāḥ svāṅgo’jitaḥ kṛṣṇo dṛḍhaḥ saṅkarṣaṇo’cyutaḥ .
varuṇo vāruṇo vṛkṣaḥ puṣkarākṣo mahāmanāḥ .. 59..
varuṇo vāruṇo vṛkṣaḥ puṣkarākṣo mahāmanāḥ .. 59..
भगवान् भगहाऽऽनन्दी वनमाली हलायुधः ।
आदित्यो ज्योतिरादित्यः सहिष्णुर्गतिसत्तमः ॥ ६०॥
आदित्यो ज्योतिरादित्यः सहिष्णुर्गतिसत्तमः ॥ ६०॥
bhagavān bhagahā”nandī vanamālī halāyudhaḥ .
ādityo jyotirādityaḥ sahiṣṇurgatisattamaḥ .. 60..
ādityo jyotirādityaḥ sahiṣṇurgatisattamaḥ .. 60..
सुधन्वा खण्डपरशुर्दारुणो द्रविणप्रदः ।
दिवस्पृक् सर्वदृग्व्यासो वाचस्पतिरयोनिजः ॥ ६१॥
दिवस्पृक् सर्वदृग्व्यासो वाचस्पतिरयोनिजः ॥ ६१॥
sudhanvā khaṇḍaparaśurdāruṇo draviṇapradaḥ .
divaspṛk sarvadṛgvyāso vācaspatirayonijaḥ .. 61..
divaspṛk sarvadṛgvyāso vācaspatirayonijaḥ .. 61..
त्रिसामा सामगः साम निर्वाणं भेषजं भिषक् ।
संन्यासकृच्छमः शान्तो निष्ठा शान्तिः परायणम् ॥ ६२॥
संन्यासकृच्छमः शान्तो निष्ठा शान्तिः परायणम् ॥ ६२॥
trisāmā sāmagaḥ sāma nirvāṇaṃ bheṣajaṃ bhiṣak .
saṃnyāsakṛcchamaḥ śānto niṣṭhā śāntiḥ parāyaṇam .. 62..
saṃnyāsakṛcchamaḥ śānto niṣṭhā śāntiḥ parāyaṇam .. 62..
शुभाङ्गः शान्तिदः स्रष्टा कुमुदः कुवलेशयः ।
गोहितो गोपतिर्गोप्ता वृषभाक्षो वृषप्रियः ॥ ६३॥
गोहितो गोपतिर्गोप्ता वृषभाक्षो वृषप्रियः ॥ ६३॥
śubhāṅgaḥ śāntidaḥ sraṣṭā kumudaḥ kuvaleśayaḥ .
gohito gopatirgoptā vṛṣabhākṣo vṛṣapriyaḥ .. 63..
gohito gopatirgoptā vṛṣabhākṣo vṛṣapriyaḥ .. 63..
अनिवर्ती निवृत्तात्मा सङ्क्षेप्ता क्षेमकृच्छिवः ।
श्रीवत्सवक्षाः श्रीवासः श्रीपतिः श्रीमतांवरः ॥ ६४॥
श्रीवत्सवक्षाः श्रीवासः श्रीपतिः श्रीमतांवरः ॥ ६४॥
anivartī nivṛttātmā saṅkṣeptā kṣemakṛcchivaḥ .
śrīvatsavakṣāḥ śrīvāsaḥ śrīpatiḥ śrīmatāṃvaraḥ .. 64..
śrīvatsavakṣāḥ śrīvāsaḥ śrīpatiḥ śrīmatāṃvaraḥ .. 64..
श्रीदः श्रीशः श्रीनिवासः श्रीनिधिः श्रीविभावनः ।
श्रीधरः श्रीकरः श्रेयः श्रीमाँल्लोकत्रयाश्रयः ॥ ६५॥
श्रीधरः श्रीकरः श्रेयः श्रीमाँल्लोकत्रयाश्रयः ॥ ६५॥
śrīdaḥ śrīśaḥ śrīnivāsaḥ śrīnidhiḥ śrīvibhāvanaḥ .
śrīdharaḥ śrīkaraḥ śreyaḥ śrīmām̐llokatrayāśrayaḥ .. 65..
śrīdharaḥ śrīkaraḥ śreyaḥ śrīmām̐llokatrayāśrayaḥ .. 65..
स्वक्षः स्वङ्गः शतानन्दो नन्दिर्ज्योतिर्गणेश्वरः ।
विजितात्माऽविधेयात्मा सत्कीर्तिश्छिन्नसंशयः ॥ ६६॥
विजितात्माऽविधेयात्मा सत्कीर्तिश्छिन्नसंशयः ॥ ६६॥
svakṣaḥ svaṅgaḥ śatānando nandirjyotirgaṇeśvaraḥ .
vijitātmā’vidheyātmā satkīrtiśchinnasaṃśayaḥ .. 66..
vijitātmā’vidheyātmā satkīrtiśchinnasaṃśayaḥ .. 66..
उदीर्णः सर्वतश्चक्षुरनीशः शाश्वतस्थिरः ।
भूशयो भूषणो भूतिर्विशोकः शोकनाशनः ॥ ६७॥
भूशयो भूषणो भूतिर्विशोकः शोकनाशनः ॥ ६७॥
udīrṇaḥ sarvataścakṣuranīśaḥ śāśvatasthiraḥ .
bhūśayo bhūṣaṇo bhūtirviśokaḥ śokanāśanaḥ .. 67..
bhūśayo bhūṣaṇo bhūtirviśokaḥ śokanāśanaḥ .. 67..
अर्चिष्मानर्चितः कुम्भो विशुद्धात्मा विशोधनः ।
अनिरुद्धोऽप्रतिरथः प्रद्युम्नोऽमितविक्रमः ॥ ६८॥
अनिरुद्धोऽप्रतिरथः प्रद्युम्नोऽमितविक्रमः ॥ ६८॥
arciṣmānarcitaḥ kumbho viśuddhātmā viśodhanaḥ .
aniruddho’pratirathaḥ pradyumno’mitavikramaḥ .. 68..
aniruddho’pratirathaḥ pradyumno’mitavikramaḥ .. 68..
कालनेमिनिहा वीरः शौरिः शूरजनेश्वरः ।
त्रिलोकात्मा त्रिलोकेशः केशवः केशिहा हरिः ॥ ६९॥
त्रिलोकात्मा त्रिलोकेशः केशवः केशिहा हरिः ॥ ६९॥
kālaneminihā vīraḥ śauriḥ śūrajaneśvaraḥ .
trilokātmā trilokeśaḥ keśavaḥ keśihā hariḥ .. 69..
trilokātmā trilokeśaḥ keśavaḥ keśihā hariḥ .. 69..
कामदेवः कामपालः कामी कान्तः कृतागमः ।
अनिर्देश्यवपुर्विष्णुर्वीरोऽनन्तो धनञ्जयः ॥ ७०॥
अनिर्देश्यवपुर्विष्णुर्वीरोऽनन्तो धनञ्जयः ॥ ७०॥
kāmadevaḥ kāmapālaḥ kāmī kāntaḥ kṛtāgamaḥ .
anirdeśyavapurviṣṇurvīro’nanto dhanañjayaḥ .. 70..
anirdeśyavapurviṣṇurvīro’nanto dhanañjayaḥ .. 70..
ब्रह्मण्यो ब्रह्मकृद् ब्रह्मा ब्रह्म ब्रह्मविवर्धनः ।
ब्रह्मविद् ब्राह्मणो ब्रह्मी ब्रह्मज्ञो ब्राह्मणप्रियः ॥ ७१॥
ब्रह्मविद् ब्राह्मणो ब्रह्मी ब्रह्मज्ञो ब्राह्मणप्रियः ॥ ७१॥
brahmaṇyo brahmakṛd brahmā brahma brahmavivardhanaḥ .
brahmavid brāhmaṇo brahmī brahmajño brāhmaṇapriyaḥ .. 71..
brahmavid brāhmaṇo brahmī brahmajño brāhmaṇapriyaḥ .. 71..
महाक्रमो महाकर्मा महातेजा महोरगः ।
महाक्रतुर्महायज्वा महायज्ञो महाहविः ॥ ७२॥
महाक्रतुर्महायज्वा महायज्ञो महाहविः ॥ ७२॥
mahākramo mahākarmā mahātejā mahoragaḥ .
mahākraturmahāyajvā mahāyajño mahāhaviḥ .. 72..
mahākraturmahāyajvā mahāyajño mahāhaviḥ .. 72..
स्तव्यः स्तवप्रियः स्तोत्रं स्तुतिः स्तोता रणप्रियः ।
पूर्णः पूरयिता पुण्यः पुण्यकीर्तिरनामयः ॥ ७३॥
पूर्णः पूरयिता पुण्यः पुण्यकीर्तिरनामयः ॥ ७३॥
stavyaḥ stavapriyaḥ stotraṃ stutiḥ stotā raṇapriyaḥ .
pūrṇaḥ pūrayitā puṇyaḥ puṇyakīrtiranāmayaḥ .. 73..
pūrṇaḥ pūrayitā puṇyaḥ puṇyakīrtiranāmayaḥ .. 73..
मनोजवस्तीर्थकरो वसुरेता वसुप्रदः ।
वसुप्रदो वासुदेवो वसुर्वसुमना हविः ॥ ७४॥
वसुप्रदो वासुदेवो वसुर्वसुमना हविः ॥ ७४॥
manojavastīrthakaro vasuretā vasupradaḥ .
vasuprado vāsudevo vasurvasumanā haviḥ .. 74..
vasuprado vāsudevo vasurvasumanā haviḥ .. 74..
सद्गतिः सत्कृतिः सत्ता सद्भूतिः सत्परायणः ।
शूरसेनो यदुश्रेष्ठः सन्निवासः सुयामुनः ॥ ७५॥
शूरसेनो यदुश्रेष्ठः सन्निवासः सुयामुनः ॥ ७५॥
sadgatiḥ satkṛtiḥ sattā sadbhūtiḥ satparāyaṇaḥ .
śūraseno yaduśreṣṭhaḥ sannivāsaḥ suyāmunaḥ .. 75..
śūraseno yaduśreṣṭhaḥ sannivāsaḥ suyāmunaḥ .. 75..
भूतावासो वासुदेवः सर्वासुनिलयोऽनलः ।
दर्पहा दर्पदो दृप्तो दुर्धरोऽथापराजितः ॥ ७६॥
दर्पहा दर्पदो दृप्तो दुर्धरोऽथापराजितः ॥ ७६॥
bhūtāvāso vāsudevaḥ sarvāsunilayo’nalaḥ .
darpahā darpado dṛpto durdharo’thāparājitaḥ .. 76..
darpahā darpado dṛpto durdharo’thāparājitaḥ .. 76..
विश्वमूर्तिर्महामूर्तिर्दीप्तमूर्तिरमूर्तिमान् ।
अनेकमूर्तिरव्यक्तः शतमूर्तिः शताननः ॥ ७७॥
अनेकमूर्तिरव्यक्तः शतमूर्तिः शताननः ॥ ७७॥
viśvamūrtirmahāmūrtirdīptamūrtiramūrtimān .
anekamūrtiravyaktaḥ śatamūrtiḥ śatānanaḥ .. 77..
anekamūrtiravyaktaḥ śatamūrtiḥ śatānanaḥ .. 77..
एको नैकः सवः कः किं यत् तत्पदमनुत्तमम् ।
लोकबन्धुर्लोकनाथो माधवो भक्तवत्सलः ॥ ७८॥
लोकबन्धुर्लोकनाथो माधवो भक्तवत्सलः ॥ ७८॥
eko naikaḥ savaḥ kaḥ kiṃ yat tatpadamanuttamam .
lokabandhurlokanātho mādhavo bhaktavatsalaḥ .. 78..
lokabandhurlokanātho mādhavo bhaktavatsalaḥ .. 78..
सुवर्णवर्णो हेमाङ्गो वराङ्गश्चन्दनाङ्गदी ।
वीरहा विषमः शून्यो घृताशीरचलश्चलः ॥ ७९॥
वीरहा विषमः शून्यो घृताशीरचलश्चलः ॥ ७९॥
suvarṇavarṇo hemāṅgo varāṅgaścandanāṅgadī .
vīrahā viṣamaḥ śūnyo ghṛtāśīracalaścalaḥ .. 79..
vīrahā viṣamaḥ śūnyo ghṛtāśīracalaścalaḥ .. 79..
अमानी मानदो मान्यो लोकस्वामी त्रिलोकधृक् ।
सुमेधा मेधजो धन्यः सत्यमेधा धराधरः ॥ ८०॥
सुमेधा मेधजो धन्यः सत्यमेधा धराधरः ॥ ८०॥
amānī mānado mānyo lokasvāmī trilokadhṛk .
sumedhā medhajo dhanyaḥ satyamedhā dharādharaḥ .. 80..
sumedhā medhajo dhanyaḥ satyamedhā dharādharaḥ .. 80..
तेजोवृषो द्युतिधरः सर्वशस्त्रभृतां वरः ।
प्रग्रहो निग्रहो व्यग्रो नैकशृङ्गो गदाग्रजः ॥ ८१॥
प्रग्रहो निग्रहो व्यग्रो नैकशृङ्गो गदाग्रजः ॥ ८१॥
tejovṛṣo dyutidharaḥ sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ .
pragraho nigraho vyagro naikaśṛṅgo gadāgrajaḥ .. 81..
pragraho nigraho vyagro naikaśṛṅgo gadāgrajaḥ .. 81..
चतुर्मूर्तिश्चतुर्बाहुश्चतुर्व्यूहश्चतुर्गतिः ।
चतुरात्मा चतुर्भावश्चतुर्वेदविदेकपात् ॥ ८२॥
चतुरात्मा चतुर्भावश्चतुर्वेदविदेकपात् ॥ ८२॥
caturmūrtiścaturbāhuścaturvyūhaścaturgatiḥ .
caturātmā caturbhāvaścaturvedavidekapāt .. 82..
caturātmā caturbhāvaścaturvedavidekapāt .. 82..
समावर्तोऽनिवृत्तात्मा दुर्जयो दुरतिक्रमः ।
दुर्लभो दुर्गमो दुर्गो दुरावासो दुरारिहा ॥ ८३॥
दुर्लभो दुर्गमो दुर्गो दुरावासो दुरारिहा ॥ ८३॥
samāvarto’nivṛttātmā durjayo duratikramaḥ .
durlabho durgamo durgo durāvāso durārihā .. 83..
durlabho durgamo durgo durāvāso durārihā .. 83..
शुभाङ्गो लोकसारङ्गः सुतन्तुस्तन्तुवर्धनः ।
इन्द्रकर्मा महाकर्मा कृतकर्मा कृतागमः ॥ ८४॥
इन्द्रकर्मा महाकर्मा कृतकर्मा कृतागमः ॥ ८४॥
śubhāṅgo lokasāraṅgaḥ sutantustantuvardhanaḥ .
indrakarmā mahākarmā kṛtakarmā kṛtāgamaḥ .. 84..
indrakarmā mahākarmā kṛtakarmā kṛtāgamaḥ .. 84..
उद्भवः सुन्दरः सुन्दो रत्ननाभः सुलोचनः ।
अर्को वाजसनः शृङ्गी जयन्तः सर्वविज्जयी ॥ ८५॥
अर्को वाजसनः शृङ्गी जयन्तः सर्वविज्जयी ॥ ८५॥
udbhavaḥ sundaraḥ sundo ratnanābhaḥ sulocanaḥ .
arko vājasanaḥ śṛṅgī jayantaḥ sarvavijjayī .. 85..
arko vājasanaḥ śṛṅgī jayantaḥ sarvavijjayī .. 85..
सुवर्णबिन्दुरक्षोभ्यः सर्ववागीश्वरेश्वरः ।
महाह्रदो महागर्तो महाभूतो महानिधिः ॥ ८६॥
महाह्रदो महागर्तो महाभूतो महानिधिः ॥ ८६॥
suvarṇabindurakṣobhyaḥ sarvavāgīśvareśvaraḥ .
mahāhrado mahāgarto mahābhūto mahānidhiḥ .. 86..
mahāhrado mahāgarto mahābhūto mahānidhiḥ .. 86..
कुमुदः कुन्दरः कुन्दः पर्जन्यः पावनोऽनिलः ।
अमृताशोऽमृतवपुः सर्वज्ञः सर्वतोमुखः ॥ ८७॥
अमृताशोऽमृतवपुः सर्वज्ञः सर्वतोमुखः ॥ ८७॥
kumudaḥ kundaraḥ kundaḥ parjanyaḥ pāvano’nilaḥ .
amṛtāśo’mṛtavapuḥ sarvajñaḥ sarvatomukhaḥ .. 87..
amṛtāśo’mṛtavapuḥ sarvajñaḥ sarvatomukhaḥ .. 87..
सुलभः सुव्रतः सिद्धः शत्रुजिच्छत्रुतापनः ।
न्यग्रोधोऽदुम्बरोऽश्वत्थश्चाणूरान्ध्रनिषूदनः ॥ ८८॥
न्यग्रोधोऽदुम्बरोऽश्वत्थश्चाणूरान्ध्रनिषूदनः ॥ ८८॥
sulabhaḥ suvrataḥ siddhaḥ śatrujicchatrutāpanaḥ .
nyagrodho’dumbaro’śvatthaścāṇūrāndhraniṣūdanaḥ .. 88..
nyagrodho’dumbaro’śvatthaścāṇūrāndhraniṣūdanaḥ .. 88..
सहस्रार्चिः सप्तजिह्वः सप्तैधाः सप्तवाहनः ।
अमूर्तिरनघोऽचिन्त्यो भयकृद्भयनाशनः ॥ ८९॥
अमूर्तिरनघोऽचिन्त्यो भयकृद्भयनाशनः ॥ ८९॥
sahasrārciḥ saptajihvaḥ saptaidhāḥ saptavāhanaḥ .
amūrtiranagho’cintyo bhayakṛdbhayanāśanaḥ .. 89..
amūrtiranagho’cintyo bhayakṛdbhayanāśanaḥ .. 89..
अणुर्बृहत्कृशः स्थूलो गुणभृन्निर्गुणो महान् ।
अधृतः स्वधृतः स्वास्यः प्राग्वंशो वंशवर्धनः ॥ ९०॥
अधृतः स्वधृतः स्वास्यः प्राग्वंशो वंशवर्धनः ॥ ९०॥
aṇurbṛhatkṛśaḥ sthūlo guṇabhṛnnirguṇo mahān .
adhṛtaḥ svadhṛtaḥ svāsyaḥ prāgvaṃśo vaṃśavardhanaḥ .. 90..
adhṛtaḥ svadhṛtaḥ svāsyaḥ prāgvaṃśo vaṃśavardhanaḥ .. 90..
भारभृत् कथितो योगी योगीशः सर्वकामदः ।
आश्रमः श्रमणः क्षामः सुपर्णो वायुवाहनः ॥ ९१॥
आश्रमः श्रमणः क्षामः सुपर्णो वायुवाहनः ॥ ९१॥
bhārabhṛt kathito yogī yogīśaḥ sarvakāmadaḥ .
āśramaḥ śramaṇaḥ kṣāmaḥ suparṇo vāyuvāhanaḥ .. 91..
āśramaḥ śramaṇaḥ kṣāmaḥ suparṇo vāyuvāhanaḥ .. 91..
धनुर्धरो धनुर्वेदो दण्डो दमयिता दमः ।
अपराजितः सर्वसहो नियन्ताऽनियमोऽयमः ॥ ९२॥
अपराजितः सर्वसहो नियन्ताऽनियमोऽयमः ॥ ९२॥
dhanurdharo dhanurvedo daṇḍo damayitā damaḥ .
aparājitaḥ sarvasaho niyantā’niyamo’yamaḥ .. 92..
aparājitaḥ sarvasaho niyantā’niyamo’yamaḥ .. 92..
सत्त्ववान् सात्त्विकः सत्यः सत्यधर्मपरायणः ।
अभिप्रायः प्रियार्होऽर्हः प्रियकृत् प्रीतिवर्धनः ॥ ९३॥
अभिप्रायः प्रियार्होऽर्हः प्रियकृत् प्रीतिवर्धनः ॥ ९३॥
sattvavān sāttvikaḥ satyaḥ satyadharmaparāyaṇaḥ .
abhiprāyaḥ priyārho’rhaḥ priyakṛt prītivardhanaḥ .. 93..
abhiprāyaḥ priyārho’rhaḥ priyakṛt prītivardhanaḥ .. 93..
विहायसगतिर्ज्योतिः सुरुचिर्हुतभुग्विभुः ।
रविर्विरोचनः सूर्यः सविता रविलोचनः ॥ ९४॥
रविर्विरोचनः सूर्यः सविता रविलोचनः ॥ ९४॥
vihāyasagatirjyotiḥ surucirhutabhugvibhuḥ .
ravirvirocanaḥ sūryaḥ savitā ravilocanaḥ .. 94..
ravirvirocanaḥ sūryaḥ savitā ravilocanaḥ .. 94..
अनन्तो हुतभुग्भोक्ता सुखदो नैकजोऽग्रजः ।
अनिर्विण्णः सदामर्षी लोकाधिष्ठानमद्भुतः ॥ ९५॥
अनिर्विण्णः सदामर्षी लोकाधिष्ठानमद्भुतः ॥ ९५॥
ananto hutabhugbhoktā sukhado naikajo’grajaḥ .
anirviṇṇaḥ sadāmarṣī lokādhiṣṭhānamadbhutaḥ .. 95..
anirviṇṇaḥ sadāmarṣī lokādhiṣṭhānamadbhutaḥ .. 95..
सनात्सनातनतमः कपिलः कपिरव्ययः ।
स्वस्तिदः स्वस्तिकृत्स्वस्ति स्वस्तिभुक्स्वस्तिदक्षिणः ॥ ९६॥
स्वस्तिदः स्वस्तिकृत्स्वस्ति स्वस्तिभुक्स्वस्तिदक्षिणः ॥ ९६॥
sanātsanātanatamaḥ kapilaḥ kapiravyayaḥ .
svastidaḥ svastikṛtsvasti svastibhuksvastidakṣiṇaḥ .. 96..
svastidaḥ svastikṛtsvasti svastibhuksvastidakṣiṇaḥ .. 96..
अरौद्रः कुण्डली चक्री विक्रम्यूर्जितशासनः ।
शब्दातिगः शब्दसहः शिशिरः शर्वरीकरः ॥ ९७॥
शब्दातिगः शब्दसहः शिशिरः शर्वरीकरः ॥ ९७॥
araudraḥ kuṇḍalī cakrī vikramyūrjitaśāsanaḥ .
śabdātigaḥ śabdasahaḥ śiśiraḥ śarvarīkaraḥ .. 97..
śabdātigaḥ śabdasahaḥ śiśiraḥ śarvarīkaraḥ .. 97..
अक्रूरः पेशलो दक्षो दक्षिणः क्षमिणांवरः ।
विद्वत्तमो वीतभयः पुण्यश्रवणकीर्तनः ॥ ९८॥
विद्वत्तमो वीतभयः पुण्यश्रवणकीर्तनः ॥ ९८॥
akrūraḥ peśalo dakṣo dakṣiṇaḥ kṣamiṇāṃvaraḥ .
vidvattamo vītabhayaḥ puṇyaśravaṇakīrtanaḥ .. 98..
vidvattamo vītabhayaḥ puṇyaśravaṇakīrtanaḥ .. 98..
उत्तारणो दुष्कृतिहा पुण्यो दुःस्वप्ननाशनः ।
वीरहा रक्षणः सन्तो जीवनः पर्यवस्थितः ॥ ९९॥
वीरहा रक्षणः सन्तो जीवनः पर्यवस्थितः ॥ ९९॥
uttāraṇo duṣkṛtihā puṇyo duḥsvapnanāśanaḥ .
vīrahā rakṣaṇaḥ santo jīvanaḥ paryavasthitaḥ .. 99..
vīrahā rakṣaṇaḥ santo jīvanaḥ paryavasthitaḥ .. 99..
अनन्तरूपोऽनन्तश्रीर्जितमन्युर्भयापहः ।
चतुरश्रो गभीरात्मा विदिशो व्यादिशो दिशः ॥ १००॥
चतुरश्रो गभीरात्मा विदिशो व्यादिशो दिशः ॥ १००॥
anantarūpo’nantaśrīrjitamanyurbhayāpahaḥ .
caturaśro gabhīrātmā vidiśo vyādiśo diśaḥ .. 100..
caturaśro gabhīrātmā vidiśo vyādiśo diśaḥ .. 100..
अनादिर्भूर्भुवो लक्ष्मीः सुवीरो रुचिराङ्गदः ।
जननो जनजन्मादिर्भीमो भीमपराक्रमः ॥ १०१॥
जननो जनजन्मादिर्भीमो भीमपराक्रमः ॥ १०१॥
anādirbhūrbhuvo lakṣmīḥ suvīro rucirāṅgadaḥ .
janano janajanmādirbhīmo bhīmaparākramaḥ .. 101..
janano janajanmādirbhīmo bhīmaparākramaḥ .. 101..
आधारनिलयोऽधाता पुष्पहासः प्रजागरः ।
ऊर्ध्वगः सत्पथाचारः प्राणदः प्रणवः पणः ॥ १०२॥
ऊर्ध्वगः सत्पथाचारः प्राणदः प्रणवः पणः ॥ १०२॥
ādhāranilayo’dhātā puṣpahāsaḥ prajāgaraḥ .
ūrdhvagaḥ satpathācāraḥ prāṇadaḥ praṇavaḥ paṇaḥ .. 102..
ūrdhvagaḥ satpathācāraḥ prāṇadaḥ praṇavaḥ paṇaḥ .. 102..
प्रमाणं प्राणनिलयः प्राणभृत्प्राणजीवनः ।
तत्त्वं तत्त्वविदेकात्मा जन्ममृत्युजरातिगः ॥ १०३॥
तत्त्वं तत्त्वविदेकात्मा जन्ममृत्युजरातिगः ॥ १०३॥
pramāṇaṃ prāṇanilayaḥ prāṇabhṛtprāṇajīvanaḥ .
tattvaṃ tattvavidekātmā janmamṛtyujarātigaḥ .. 103..
tattvaṃ tattvavidekātmā janmamṛtyujarātigaḥ .. 103..
भूर्भुवःस्वस्तरुस्तारः सविता प्रपितामहः ।
यज्ञो यज्ञपतिर्यज्वा यज्ञाङ्गो यज्ञवाहनः ॥ १०४॥
यज्ञो यज्ञपतिर्यज्वा यज्ञाङ्गो यज्ञवाहनः ॥ १०४॥
bhūrbhuvaḥsvastarustāraḥ savitā prapitāmahaḥ .
yajño yajñapatiryajvā yajñāṅgo yajñavāhanaḥ .. 104..
yajño yajñapatiryajvā yajñāṅgo yajñavāhanaḥ .. 104..
यज्ञभृद् यज्ञकृद् यज्ञी यज्ञभुग् यज्ञसाधनः ।
यज्ञान्तकृद् यज्ञगुह्यमन्नमन्नाद एव च ॥ १०५॥
यज्ञान्तकृद् यज्ञगुह्यमन्नमन्नाद एव च ॥ १०५॥
yajñabhṛd yajñakṛd yajñī yajñabhug yajñasādhanaḥ .
yajñāntakṛd yajñaguhyamannamannāda eva ca .. 105..
yajñāntakṛd yajñaguhyamannamannāda eva ca .. 105..
आत्मयोनिः स्वयञ्जातो वैखानः सामगायनः ।
देवकीनन्दनः स्रष्टा क्षितीशः पापनाशनः ॥ १०६॥
देवकीनन्दनः स्रष्टा क्षितीशः पापनाशनः ॥ १०६॥
ātmayoniḥ svayañjāto vaikhānaḥ sāmagāyanaḥ .
devakīnandanaḥ sraṣṭā kṣitīśaḥ pāpanāśanaḥ .. 106..
devakīnandanaḥ sraṣṭā kṣitīśaḥ pāpanāśanaḥ .. 106..
शङ्खभृन्नन्दकी चक्री शार्ङ्गधन्वा गदाधरः ।
रथाङ्गपाणिरक्षोभ्यः सर्वप्रहरणायुधः ॥ १०७॥
सर्वप्रहरणायुध ॐ नम इति ।
रथाङ्गपाणिरक्षोभ्यः सर्वप्रहरणायुधः ॥ १०७॥
सर्वप्रहरणायुध ॐ नम इति ।
śaṅkhabhṛnnandakī cakrī śārṅgadhanvā gadādharaḥ .
rathāṅgapāṇirakṣobhyaḥ sarvapraharaṇāyudhaḥ .. 107..
rathāṅgapāṇirakṣobhyaḥ sarvapraharaṇāyudhaḥ .. 107..
sarvapraharaṇāyudha oṃ nama iti .
वनमाली गदी शार्ङ्गी शङ्खी चक्री च नन्दकी ।
श्रीमान् नारायणो विष्णुर्वासुदेवोऽभिरक्षतु ॥ १०८॥
श्री वासुदेवोऽभिरक्षतु ॐ नम इति ।
श्रीमान् नारायणो विष्णुर्वासुदेवोऽभिरक्षतु ॥ १०८॥
श्री वासुदेवोऽभिरक्षतु ॐ नम इति ।
vanamālī gadī śārṅgī śaṅkhī cakrī ca nandakī .
śrīmān nārāyaṇo viṣṇurvāsudevo’bhirakṣatu .. 108..
śrī vāsudevo’bhirakṣatu oṃ nama iti .
śrīmān nārāyaṇo viṣṇurvāsudevo’bhirakṣatu .. 108..
śrī vāsudevo’bhirakṣatu oṃ nama iti .
Phalashruti
उत्तरन्यासः ।
भीष्म उवाच —
इतीदं कीर्तनीयस्य केशवस्य महात्मनः ।
नाम्नां सहस्रं दिव्यानामशेषेण प्रकीर्तितम् ॥ १॥
भीष्म उवाच —
इतीदं कीर्तनीयस्य केशवस्य महात्मनः ।
नाम्नां सहस्रं दिव्यानामशेषेण प्रकीर्तितम् ॥ १॥
uttaranyāsaḥ .
bhīṣma uvāca —
itīdaṃ kīrtanīyasya keśavasya mahātmanaḥ .
nāmnāṃ sahasraṃ divyānāmaśeṣeṇa prakīrtitam .. 1..
bhīṣma uvāca —
itīdaṃ kīrtanīyasya keśavasya mahātmanaḥ .
nāmnāṃ sahasraṃ divyānāmaśeṣeṇa prakīrtitam .. 1..
य इदं शृणुयान्नित्यं यश्चापि परिकीर्तयेत् ।
नाशुभं प्राप्नुयात्किञ्चित्सोऽमुत्रेह च मानवः ॥ २॥
नाशुभं प्राप्नुयात्किञ्चित्सोऽमुत्रेह च मानवः ॥ २॥
ya idaṃ śṛṇuyānnityaṃ yaścāpi parikīrtayet .
nāśubhaṃ prāpnuyātkiñcitso’mutreha ca mānavaḥ .. 2..
nāśubhaṃ prāpnuyātkiñcitso’mutreha ca mānavaḥ .. 2..
वेदान्तगो ब्राह्मणः स्यात्क्षत्रियो विजयी भवेत् ।
वैश्यो धनसमृद्धः स्याच्छूद्रः सुखमवाप्नुयात् ॥ ३॥
वैश्यो धनसमृद्धः स्याच्छूद्रः सुखमवाप्नुयात् ॥ ३॥
vedāntago brāhmaṇaḥ syātkṣatriyo vijayī bhavet .
vaiśyo dhanasamṛddhaḥ syācchūdraḥ sukhamavāpnuyāt .. 3..
vaiśyo dhanasamṛddhaḥ syācchūdraḥ sukhamavāpnuyāt .. 3..
धर्मार्थी प्राप्नुयाद्धर्ममर्थार्थी चार्थमाप्नुयात् ।
कामानवाप्नुयात्कामी प्रजार्थी प्राप्नुयात्प्रजाम् ॥ ४॥
कामानवाप्नुयात्कामी प्रजार्थी प्राप्नुयात्प्रजाम् ॥ ४॥
dharmārthī prāpnuyāddharmamarthārthī cārthamāpnuyāt .
kāmānavāpnuyātkāmī prajārthī prāpnuyātprajām .. 4..
kāmānavāpnuyātkāmī prajārthī prāpnuyātprajām .. 4..
भक्तिमान् यः सदोत्थाय शुचिस्तद्गतमानसः ।
सहस्रं वासुदेवस्य नाम्नामेतत्प्रकीर्तयेत् ॥ ५॥
सहस्रं वासुदेवस्य नाम्नामेतत्प्रकीर्तयेत् ॥ ५॥
bhaktimān yaḥ sadotthāya śucistadgatamānasaḥ .
sahasraṃ vāsudevasya nāmnāmetatprakīrtayet .. 5..
sahasraṃ vāsudevasya nāmnāmetatprakīrtayet .. 5..
यशः प्राप्नोति विपुलं ज्ञातिप्राधान्यमेव च ।
अचलां श्रियमाप्नोति श्रेयः प्राप्नोत्यनुत्तमम् ॥ ६॥
अचलां श्रियमाप्नोति श्रेयः प्राप्नोत्यनुत्तमम् ॥ ६॥
yaśaḥ prāpnoti vipulaṃ jñātiprādhānyameva ca .
acalāṃ śriyamāpnoti śreyaḥ prāpnotyanuttamam .. 6..
acalāṃ śriyamāpnoti śreyaḥ prāpnotyanuttamam .. 6..
न भयं क्वचिदाप्नोति वीर्यं तेजश्च विन्दति ।
भवत्यरोगो द्युतिमान्बलरूपगुणान्वितः ॥ ७॥
भवत्यरोगो द्युतिमान्बलरूपगुणान्वितः ॥ ७॥
na bhayaṃ kvacidāpnoti vīryaṃ tejaśca vindati .
bhavatyarogo dyutimānbalarūpaguṇānvitaḥ .. 7..
bhavatyarogo dyutimānbalarūpaguṇānvitaḥ .. 7..
रोगार्तो मुच्यते रोगाद्बद्धो मुच्येत बन्धनात् ।
भयान्मुच्येत भीतस्तु मुच्येतापन्न आपदः ॥ ८॥
भयान्मुच्येत भीतस्तु मुच्येतापन्न आपदः ॥ ८॥
rogārto mucyate rogādbaddho mucyeta bandhanāt .
bhayānmucyeta bhītastu mucyetāpanna āpadaḥ .. 8..
bhayānmucyeta bhītastu mucyetāpanna āpadaḥ .. 8..
दुर्गाण्यतितरत्याशु पुरुषः पुरुषोत्तमम् ।
स्तुवन्नामसहस्रेण नित्यं भक्तिसमन्वितः ॥ ९॥
स्तुवन्नामसहस्रेण नित्यं भक्तिसमन्वितः ॥ ९॥
durgāṇyatitaratyāśu puruṣaḥ puruṣottamam .
stuvannāmasahasreṇa nityaṃ bhaktisamanvitaḥ .. 9..
stuvannāmasahasreṇa nityaṃ bhaktisamanvitaḥ .. 9..
वासुदेवाश्रयो मर्त्यो वासुदेवपरायणः ।
सर्वपापविशुद्धात्मा याति ब्रह्म सनातनम् ॥ १०॥
सर्वपापविशुद्धात्मा याति ब्रह्म सनातनम् ॥ १०॥
vāsudevāśrayo martyo vāsudevaparāyaṇaḥ .
sarvapāpaviśuddhātmā yāti brahma sanātanam .. 10..
sarvapāpaviśuddhātmā yāti brahma sanātanam .. 10..
न वासुदेवभक्तानामशुभं विद्यते क्वचित् ।
जन्ममृत्युजराव्याधिभयं नैवोपजायते ॥ ११॥
जन्ममृत्युजराव्याधिभयं नैवोपजायते ॥ ११॥
na vāsudevabhaktānāmaśubhaṃ vidyate kvacit .
janmamṛtyujarāvyādhibhayaṃ naivopajāyate .. 11..
janmamṛtyujarāvyādhibhayaṃ naivopajāyate .. 11..
इमं स्तवमधीयानः श्रद्धाभक्तिसमन्वितः ।
युज्येतात्मसुखक्षान्तिश्रीधृतिस्मृतिकीर्तिभिः ॥ १२॥
युज्येतात्मसुखक्षान्तिश्रीधृतिस्मृतिकीर्तिभिः ॥ १२॥
imaṃ stavamadhīyānaḥ śraddhābhaktisamanvitaḥ .
yujyetātmasukhakṣāntiśrīdhṛtismṛtikīrtibhiḥ .. 12..
yujyetātmasukhakṣāntiśrīdhṛtismṛtikīrtibhiḥ .. 12..
न क्रोधो न च मात्सर्यं न लोभो नाशुभा मतिः ।
भवन्ति कृत पुण्यानां भक्तानां पुरुषोत्तमे ॥ १३॥
भवन्ति कृत पुण्यानां भक्तानां पुरुषोत्तमे ॥ १३॥
na krodho na ca mātsaryaṃ na lobho nāśubhā matiḥ .
bhavanti kṛta puṇyānāṃ bhaktānāṃ puruṣottame .. 13..
bhavanti kṛta puṇyānāṃ bhaktānāṃ puruṣottame .. 13..
द्यौः सचन्द्रार्कनक्षत्रा खं दिशो भूर्महोदधिः ।
वासुदेवस्य वीर्येण विधृतानि महात्मनः ॥ १४॥
वासुदेवस्य वीर्येण विधृतानि महात्मनः ॥ १४॥
dyauḥ sacandrārkanakṣatrā khaṃ diśo bhūrmahodadhiḥ .
vāsudevasya vīryeṇa vidhṛtāni mahātmanaḥ .. 14..
vāsudevasya vīryeṇa vidhṛtāni mahātmanaḥ .. 14..
ससुरासुरगन्धर्वं सयक्षोरगराक्षसम् ।
जगद्वशे वर्ततेदं कृष्णस्य सचराचरम् ॥ १५॥
जगद्वशे वर्ततेदं कृष्णस्य सचराचरम् ॥ १५॥
sasurāsuragandharvaṃ sayakṣoragarākṣasam .
jagadvaśe vartatedaṃ kṛṣṇasya sacarācaram .. 15..
jagadvaśe vartatedaṃ kṛṣṇasya sacarācaram .. 15..
इन्द्रियाणि मनो बुद्धिः सत्त्वं तेजो बलं धृतिः ।
वासुदेवात्मकान्याहुः क्षेत्रं क्षेत्रज्ञ एव च ॥ १६॥
वासुदेवात्मकान्याहुः क्षेत्रं क्षेत्रज्ञ एव च ॥ १६॥
indriyāṇi mano buddhiḥ sattvaṃ tejo balaṃ dhṛtiḥ .
vāsudevātmakānyāhuḥ kṣetraṃ kṣetrajña eva ca .. 16..
vāsudevātmakānyāhuḥ kṣetraṃ kṣetrajña eva ca .. 16..
सर्वागमानामाचारः प्रथमं परिकल्प्यते ।
आचारप्रभवो धर्मो धर्मस्य प्रभुरच्युतः ॥ १७॥
आचारप्रभवो धर्मो धर्मस्य प्रभुरच्युतः ॥ १७॥
sarvāgamānāmācāraḥ prathamaṃ parikalpyate .
ācāraprabhavo dharmo dharmasya prabhuracyutaḥ .. 17..
ācāraprabhavo dharmo dharmasya prabhuracyutaḥ .. 17..
ऋषयः पितरो देवा महाभूतानि धातवः ।
जङ्गमाजङ्गमं चेदं जगन्नारायणोद्भवम् ॥ १८॥
जङ्गमाजङ्गमं चेदं जगन्नारायणोद्भवम् ॥ १८॥
ṛṣayaḥ pitaro devā mahābhūtāni dhātavaḥ .
jaṅgamājaṅgamaṃ cedaṃ jagannārāyaṇodbhavam .. 18..
jaṅgamājaṅgamaṃ cedaṃ jagannārāyaṇodbhavam .. 18..
योगो ज्ञानं तथा साङ्ख्यं विद्याः शिल्पादि कर्म च ।
वेदाः शास्त्राणि विज्ञानमेतत्सर्वं जनार्दनात् ॥ १९॥
वेदाः शास्त्राणि विज्ञानमेतत्सर्वं जनार्दनात् ॥ १९॥
yogo jñānaṃ tathā sāṅkhyaṃ vidyāḥ śilpādi karma ca .
vedāḥ śāstrāṇi vijñānametatsarvaṃ janārdanāt .. 19..
vedāḥ śāstrāṇi vijñānametatsarvaṃ janārdanāt .. 19..
एको विष्णुर्महद्भूतं पृथग्भूतान्यनेकशः ।
त्रींल्लोकान्व्याप्य भूतात्मा भुङ्क्ते विश्वभुगव्ययः ॥ २०॥
त्रींल्लोकान्व्याप्य भूतात्मा भुङ्क्ते विश्वभुगव्ययः ॥ २०॥
eko viṣṇurmahadbhūtaṃ pṛthagbhūtānyanekaśaḥ .
trīṃllokānvyāpya bhūtātmā bhuṅkte viśvabhugavyayaḥ .. 20..
trīṃllokānvyāpya bhūtātmā bhuṅkte viśvabhugavyayaḥ .. 20..
इमं स्तवं भगवतो विष्णोर्व्यासेन कीर्तितम् ।
पठेद्य इच्छेत्पुरुषः श्रेयः प्राप्तुं सुखानि च ॥ २१॥
पठेद्य इच्छेत्पुरुषः श्रेयः प्राप्तुं सुखानि च ॥ २१॥
imaṃ stavaṃ bhagavato viṣṇorvyāsena kīrtitam .
paṭhedya icchetpuruṣaḥ śreyaḥ prāptuṃ sukhāni ca .. 21..
paṭhedya icchetpuruṣaḥ śreyaḥ prāptuṃ sukhāni ca .. 21..
विश्वेश्वरमजं देवं जगतः प्रभुमव्ययम् ।
भजन्ति ये पुष्कराक्षं न ते यान्ति पराभवम् ॥ २२॥
भजन्ति ये पुष्कराक्षं न ते यान्ति पराभवम् ॥ २२॥
viśveśvaramajaṃ devaṃ jagataḥ prabhumavyayam .
bhajanti ye puṣkarākṣaṃ na te yānti parābhavam .. 22..
bhajanti ye puṣkarākṣaṃ na te yānti parābhavam .. 22..
न ते यान्ति पराभवम् ॐ नम इति ।
अर्जुन उवाच —
पद्मपत्रविशालाक्ष पद्मनाभ सुरोत्तम ।
भक्तानामनुरक्तानां त्राता भव जनार्दन ॥ २३॥
अर्जुन उवाच —
पद्मपत्रविशालाक्ष पद्मनाभ सुरोत्तम ।
भक्तानामनुरक्तानां त्राता भव जनार्दन ॥ २३॥
na te yānti parābhavam oṃ nama iti .
arjuna uvāca —
padmapatraviśālākṣa padmanābha surottama .
bhaktānāmanuraktānāṃ trātā bhava janārdana .. 23..
arjuna uvāca —
padmapatraviśālākṣa padmanābha surottama .
bhaktānāmanuraktānāṃ trātā bhava janārdana .. 23..
श्रीभगवानुवाच —
यो मां नामसहस्रेण स्तोतुमिच्छति पाण्डव ।
सोहऽमेकेन श्लोकेन स्तुत एव न संशयः ॥ २४॥
यो मां नामसहस्रेण स्तोतुमिच्छति पाण्डव ।
सोहऽमेकेन श्लोकेन स्तुत एव न संशयः ॥ २४॥
śrībhagavānuvāca —
yo māṃ nāmasahasreṇa stotumicchati pāṇḍava .
soha’mekena ślokena stuta eva na saṃśayaḥ .. 24..
yo māṃ nāmasahasreṇa stotumicchati pāṇḍava .
soha’mekena ślokena stuta eva na saṃśayaḥ .. 24..
स्तुत एव न संशय ॐ नम इति ।
व्यास उवाच —
वासनाद्वासुदेवस्य वासितं भुवनत्रयम् ।
सर्वभूतनिवासोऽसि वासुदेव नमोऽस्तु ते ॥ २५॥
व्यास उवाच —
वासनाद्वासुदेवस्य वासितं भुवनत्रयम् ।
सर्वभूतनिवासोऽसि वासुदेव नमोऽस्तु ते ॥ २५॥
stuta eva na saṃśaya oṃ nama iti .
vyāsa uvāca —
vāsanādvāsudevasya vāsitaṃ bhuvanatrayam .
sarvabhūtanivāso’si vāsudeva namo’stu te .. 25..
vyāsa uvāca —
vāsanādvāsudevasya vāsitaṃ bhuvanatrayam .
sarvabhūtanivāso’si vāsudeva namo’stu te .. 25..
श्री वासुदेव नमोऽस्तुत ॐ नम इति ।
पार्वत्युवाच —
केनोपायेन लघुना विष्णोर्नामसहस्रकम् ।
पठ्यते पण्डितैर्नित्यं श्रोतुमिच्छाम्यहं प्रभो ॥ २६॥
पार्वत्युवाच —
केनोपायेन लघुना विष्णोर्नामसहस्रकम् ।
पठ्यते पण्डितैर्नित्यं श्रोतुमिच्छाम्यहं प्रभो ॥ २६॥
śrī vāsudeva namo’stuta oṃ nama iti .
pārvatyuvāca —
kenopāyena laghunā viṣṇornāmasahasrakam .
paṭhyate paṇḍitairnityaṃ śrotumicchāmyahaṃ prabho .. 26..
pārvatyuvāca —
kenopāyena laghunā viṣṇornāmasahasrakam .
paṭhyate paṇḍitairnityaṃ śrotumicchāmyahaṃ prabho .. 26..
ईश्वर उवाच —
श्रीराम राम रामेति रमे रामे मनोरमे ।
सहस्रनाम तत्तुल्यं राम नाम वरानने ॥ २७॥
श्रीराम राम रामेति रमे रामे मनोरमे ।
सहस्रनाम तत्तुल्यं राम नाम वरानने ॥ २७॥
īśvara uvāca —
śrīrāma rāma rāmeti rame rāme manorame .
sahasranāma tattulyaṃ rāma nāma varānane .. 27..
śrīrāma rāma rāmeti rame rāme manorame .
sahasranāma tattulyaṃ rāma nāma varānane .. 27..
श्रीरामनाम वरानन ॐ नम इति ।
ब्रह्मोवाच —
नमोऽस्त्वनन्ताय सहस्रमूर्तये
सहस्रपादाक्षिशिरोरुबाहवे ।
सहस्रनाम्ने पुरुषाय शाश्वते
सहस्रकोटियुगधारिणे नमः ॥ २८॥
सहस्रकोटियुगधारिणे ॐ नम इति ।
ब्रह्मोवाच —
नमोऽस्त्वनन्ताय सहस्रमूर्तये
सहस्रपादाक्षिशिरोरुबाहवे ।
सहस्रनाम्ने पुरुषाय शाश्वते
सहस्रकोटियुगधारिणे नमः ॥ २८॥
सहस्रकोटियुगधारिणे ॐ नम इति ।
śrīrāmanāma varānana oṃ nama iti .
brahmovāca —
namo’stvanantāya sahasramūrtaye
sahasrapādākṣiśirorubāhave .
sahasranāmne puruṣāya śāśvate
sahasrakoṭiyugadhāriṇe namaḥ .. 28..
sahasrakoṭiyugadhāriṇe oṃ nama iti .
brahmovāca —
namo’stvanantāya sahasramūrtaye
sahasrapādākṣiśirorubāhave .
sahasranāmne puruṣāya śāśvate
sahasrakoṭiyugadhāriṇe namaḥ .. 28..
sahasrakoṭiyugadhāriṇe oṃ nama iti .
ॐ तत्सदिति श्रीमहाभारते शतसाहस्र्यां संहितायां वैयासिक्यामानुशासनिके
पर्वणि भीष्मयुधिष्ठिरसंवादे श्रीविष्णोर्दिव्यसहस्रनामस्तोत्रम् ॥
पर्वणि भीष्मयुधिष्ठिरसंवादे श्रीविष्णोर्दिव्यसहस्रनामस्तोत्रम् ॥
oṃ tatsaditi śrīmahābhārate śatasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ vaiyāsikyāmānuśāsanike
parvaṇi bhīṣmayudhiṣṭhirasaṃvāde śrīviṣṇordivyasahasranāmastotram ..
parvaṇi bhīṣmayudhiṣṭhirasaṃvāde śrīviṣṇordivyasahasranāmastotram ..
सञ्जय उवाच —
यत्र योगेश्वरः कृष्णो यत्र पार्थो धनुर्धरः ।
तत्र श्रीर्विजयो भूतिर्ध्रुवा नीतिर्मतिर्मम ॥ २९॥
यत्र योगेश्वरः कृष्णो यत्र पार्थो धनुर्धरः ।
तत्र श्रीर्विजयो भूतिर्ध्रुवा नीतिर्मतिर्मम ॥ २९॥
sañjaya uvāca —
yatra yogeśvaraḥ kṛṣṇo yatra pārtho dhanurdharaḥ .
tatra śrīrvijayo bhūtirdhruvā nītirmatirmama .. 29..
yatra yogeśvaraḥ kṛṣṇo yatra pārtho dhanurdharaḥ .
tatra śrīrvijayo bhūtirdhruvā nītirmatirmama .. 29..
श्रीभगवानुवाच —
अनन्याश्चिन्तयन्तो मां ये जनाः पर्युपासते ।
तेषां नित्याभियुक्तानां योगक्षेमं वहाम्यहम् ॥ ३०॥
अनन्याश्चिन्तयन्तो मां ये जनाः पर्युपासते ।
तेषां नित्याभियुक्तानां योगक्षेमं वहाम्यहम् ॥ ३०॥
śrībhagavānuvāca —
ananyāścintayanto māṃ ye janāḥ paryupāsate .
teṣāṃ nityābhiyuktānāṃ yogakṣemaṃ vahāmyaham .. 30..
ananyāścintayanto māṃ ye janāḥ paryupāsate .
teṣāṃ nityābhiyuktānāṃ yogakṣemaṃ vahāmyaham .. 30..
परित्राणाय साधूनां विनाशाय च दुष्कृताम् ।
धर्मसंस्थापनार्थाय सम्भवामि युगे युगे ॥ ३१॥
धर्मसंस्थापनार्थाय सम्भवामि युगे युगे ॥ ३१॥
paritrāṇāya sādhūnāṃ vināśāya ca duṣkṛtām .
dharmasaṃsthāpanārthāya sambhavāmi yuge yuge .. 31..
dharmasaṃsthāpanārthāya sambhavāmi yuge yuge .. 31..
आर्ताः विषण्णाः शिथिलाश्च भीताः घोरेषु च व्याधिषु वर्तमानाः ।
सङ्कीर्त्य नारायणशब्दमात्रं विमुक्तदुःखाः सुखिनो भवन्ति ॥ ३२॥
सङ्कीर्त्य नारायणशब्दमात्रं विमुक्तदुःखाः सुखिनो भवन्ति ॥ ३२॥
ārtāḥ viṣaṇṇāḥ śithilāśca bhītāḥ ghoreṣu ca vyādhiṣu vartamānāḥ .
saṅkīrtya nārāyaṇaśabdamātraṃ vimuktaduḥkhāḥ sukhino bhavanti .. 32..
saṅkīrtya nārāyaṇaśabdamātraṃ vimuktaduḥkhāḥ sukhino bhavanti .. 32..
Prayer for Completion
कायेन वाचा मनसेन्द्रियैर्वा बुद्ध्यात्मना वा प्रकृतेः स्वभावात् ।
करोमि यद्यत् सकलं परस्मै नारायणायेति समर्पयामि ॥ ३३॥
करोमि यद्यत् सकलं परस्मै नारायणायेति समर्पयामि ॥ ३३॥
kāyena vācā manasendriyairvā buddhyātmanā vā prakṛteḥ svabhāvāt .
karomi yadyat sakalaṃ parasmai nārāyaṇāyeti samarpayāmi .. 33..
karomi yadyat sakalaṃ parasmai nārāyaṇāyeti samarpayāmi .. 33..
इति श्रीविष्णोर्दिव्यसहस्रनामस्तोत्रं सम्पूर्णम् ।
ॐ तत् सत् ।
ॐ तत् सत् ।
iti śrīviṣṇordivyasahasranāmastotraṃ sampūrṇam .
oṃ tat sat .
oṃ tat sat .
SAHASRANAMAM – 1,000 NAMES
| # | Name | Transliteration | Translation |
|---|---|---|---|
| 1 | विश्वम् | vishwam | Who is the universe himself |
| 2 | विष्णुः | vishnuh | He who pervades everywhere |
| 3 | वषट्कारः | vashatkaarah | He who is invoked for oblations |
| 4 | भूतभव्यभवत्प्रभुः | bhoota-bhavya-bhavat-prabhuh | The Lord of past, present and future |
| 5 | भूतकृत् | bhoota-krit | The creator of all creatures |
| 6 | भूतभृत् | bhoota-bhrit | He who nourishes all creatures |
| 7 | भावः | bhaavah | He who becomes all moving and nonmoving things |
| 8 | भूतात्मा | bhootaatmaa | The aatman of all beings |
| 9 | भूतभावनः | bhoota-bhaavanah | The cause of the growth and birth of all creatures |
| 10 | पूतात्मा | pootaatmaa | He with an extremely pure essence |
| 11 | परमात्मा | paramaatmaa | The Supersoul |
| 12 | मुक्तानां परमा गतिः | muktaanaam paramaa gatih | The final goal, reached by liberated souls |
| 13 | अव्ययः | avyayah | Without destruction |
| 14 | पुरुषः | purushah | He who is manifestation of A soul with strong masculinity |
| 15 | साक्षी | saakshee | The witness |
| 16 | क्षेत्रज्ञः | kshetrajnah | The knower of the field |
| 17 | अक्षरः | aksharah | Indestructible |
| 18 | योगः | yogah | He who is realized through yoga |
| 19 | योगविदां नेता | yoga-vidaam netaa | The guide of those who know yoga |
| 20 | प्रधानपुरुषेश्वरः | pradhaana-purusheshvarah | Lord of pradhaana and purusha |
| 21 | नारसिंहवपुः | naarasimha-vapuh | He whose form is man-lion |
| 22 | श्रीमान् | shreemaan | He who is always with shree |
| 23 | केशवः | keshavah | keshavah: He who has beautiful locks of hair, slayer of Keshi and one who is himself the three |
| 24 | पुरुषोत्तमः | purushottamah | The Supreme Controller, best among the purushas |
| 25 | सर्वः | sarvah | He who is everything |
| 26 | शर्वः | sharvas | The auspicious |
| 27 | शिवः | shivah | He who is eternally pure |
| 28 | स्थाणुः | sthaanuh | The pillar, the immovable truth |
| 29 | भूतादिः | bhootaadih | The cause of the five great elements |
| 30 | निधिरव्ययः | nidhir-avyayah | The imperishable treasure |
| 31 | सम्भवः | sambhavah | He who descends of His own free will |
| 32 | भावनः | bhaavanah | He who gives everything to his devotees |
| 33 | भर्ता | bhartaa | He who governs the entire living world |
| 34 | प्रभवः | prabhavah | The womb of the five great elements |
| 35 | प्रभुः | prabhuh | The Almighty Lord |
| 36 | ईश्वरः | eeshvarah | He who can do anything without any help |
| 37 | स्वयम्भूः | svayambhooh | He who manifests from Himself |
| 38 | शम्भुः | shambhuh | He who brings auspiciousness |
| 39 | आदित्यः | aadityah | The son of Aditi (Vaamana) |
| 40 | पुष्कराक्षः | pushkaraakshah | He who has eyes like the lotus |
| 41 | महास्वनः | mahaasvanah | He who has a thundering voice |
| 42 | अनादि-निधनः | anaadi-nidhanah | He without origin or end |
| 43 | धाता | dhaataa | He who supports all fields of experience |
| 44 | विधाता | vidhaataa | The dispenser of fruits of action |
| 45 | धातुरुत्तमः | dhaaturuttamah | The subtlest atom |
| 46 | अप्रमेयः | aprameyah | He who cannot be perceived |
| 47 | हृषीकेशः | hrisheekeshah | The Lord of the senses |
| 48 | पद्मनाभः | padmanaabhah | He from whose navel comes the lotus |
| 49 | अमरप्रभुः | amaraprabhuh | The Lord of the devas |
| 50 | विश्वकर्मा | vishvakarmaa | The creator of the universe |
| 51 | मनुः | manuh | He who has manifested as the Vedic mantras |
| 52 | त्वष्टा | tvashtaa | He who makes huge things small |
| 53 | स्थविष्ठः | sthavishtah | The supremely gross |
| 54 | स्थविरो ध्रुवः | sthaviro dhruvah | The ancient, motionless one |
| 55 | अग्राह्यः | agraahyah | He who is not perceived sensually |
| 56 | शाश्वतः | shaashvatah | He who always remains the same |
| 57 | कृष्णः | krishnah | He whose complexion is dark |
| 58 | लोहिताक्षः | lohitaakshah | Red-eyed |
| 59 | प्रतर्दनः | pratardanah | The Supreme destruction |
| 60 | प्रभूतस् | prabhootas | Ever-full |
| 61 | त्रिकाकुब्धाम | trikakub-dhaama | The support of the three quarters |
| 62 | पवित्रम् | pavitram | He who gives purity to the heart |
| 63 | मंगलं-परम् | mangalam param | The Supreme auspiciousness |
| 64 | ईशानः | eeshanah | The controller of the five great elements |
| 65 | प्राणदः | praanadah | He who gives life |
| 66 | प्राणः | praanah | He who ever lives |
| 67 | ज्येष्ठः | jyeshthah | Older than all |
| 68 | श्रेष्ठः | shreshthah | The most glorious |
| 69 | प्रजापतिः | prajaapatih | The Lord of all creatures |
| 70 | हिरण्यगर्भः | hiranyagarbhah | He who dwells in the womb of the world |
| 71 | भूगर्भः | bhoogarbhah | He who is the womb of the world |
| 72 | माधवः | maadhavah | Husband of Lakshmi |
| 73 | मधुसूदनः | madhusoodanah | Destroyer of the Madhu demon |
| 74 | ईश्वरः | eeshvarah | The controller |
| 75 | विक्रमी | vikramee | He who is full of prowess |
| 76 | धन्वी | dhanvee | He who always has a divine bow |
| 77 | मेधावी | medhaavee | Supremely intelligent |
| 78 | विक्रमः | vikramah | Valorous |
| 79 | क्रमः | kramah | All-pervading |
| 80 | अनुत्तमः | anuttamah | Incomparably great |
| 81 | दुराधर्षः | duraadharshah | He who cannot be attacked successfully |
| 82 | कृतज्ञः | kritajnah | He who knows all that is |
| 83 | कृतिः | kritih | He who rewards all our actions |
| 84 | आत्मवान् | aatmavaan | The self in all beings |
| 85 | सुरेशः | sureshah | The Lord of the demigods |
| 86 | शरणम् | sharanam | The refuge |
| 87 | शर्म | sharma | He who is Himself infinite bliss |
| 88 | विश्वरेताः | visva-retaah | The seed of the universe |
| 89 | प्रजाभवः | prajaa-bhavah | He from whom all praja comes |
| 90 | अहः | ahah | He who is the nature of time |
| 91 | संवत्सरः | samvatsarah | He from whom the concept of time comes |
| 92 | व्यालः | vyaalah | The serpent (vyaalah) to atheists |
| 93 | प्रत्ययः | pratyayah | He whose nature is knowledge |
| 94 | सर्वदर्शनः | sarvadarshanah | All-seeing |
| 95 | अजः | ajah | Unborn |
| 96 | सर्वेश्वरः | sarveshvarah | Controller of all |
| 97 | सिद्धः | siddhah | The most famous |
| 98 | सिद्धिः | siddhih | He who gives moksha |
| 99 | सर्वादिः | sarvaadih | The beginning of all |
| 100 | अच्युतः | achyutah | Infallible |
| 101 | वृषाकपिः | vrishaakapih | He who lifts the world to dharma |
| 102 | अमेयात्मा | ameyaatmaa | He who manifests in infinite varieties |
| 103 | सर्वयोगविनिसृतः | sarva-yoga-vinissritah | He who is free from all attachments |
| 104 | वसुः | vasuh | The support of all elements |
| 105 | वसुमनाः | vasumanaah | He whose mind is supremely pure |
| 106 | सत्यः | satyah | The truth |
| 107 | समात्मा | samaatmaa | He who is the same in all |
| 108 | सम्मितः | sammitah | He who has been accepted by authorities |
| 109 | समः | samah | Equal |
| 110 | अमोघः | amoghah | Ever useful |
| 111 | पुण्डरीकाक्षः | pundareekaakshah | He who dwells in the heart |
| 112 | वृषकर्मा | vrishakarmaa | He whose every act is righteous |
| 113 | वृषाकृतिः | vrishaakritih | The form of dharma |
| 114 | रुद्रः | rudrah | He who is mightiest of the mighty or He who is “fierce” |
| 115 | बहुशिरः | bahu-shiraah | He who has many heads |
| 116 | बभ्रुः | babhrur | He who rules over all the worlds |
| 117 | विश्वयोनिः | vishvayonih | The womb of the universe |
| 118 | शुचिश्रवाः | shuchi-shravaah | He who listens only the good and pure |
| 119 | अमृतः | amritah | Immortal |
| 120 | शाश्वतः-स्थाणुः | shaashvatah-sthaanur | Permanent and immovable |
| 121 | वरारोहः | varaaroho | The most glorious destination |
| 122 | महातपः | mahaatapaah | He of great tapas |
| 123 | सर्वगः | sarvagah | All-pervading |
| 124 | सर्वविद्भानुः | sarvavid-bhaanuh | All-knowing and effulgent |
| 125 | विष्वक्सेनः | vishvaksenah | He against whom no army can stand |
| 126 | जनार्दनः | janaardanah | He who gives joy to good people |
| 127 | वेदः | vedah | He who is the Vedas |
| 128 | वेदविद् | vedavid | The knower of the Vedas |
| 129 | अव्यंगः | avyangah | Without imperfections |
| 130 | वेदांगः | vedaangah | He whose limbs are the Vedas |
| 131 | वेदवित् | vedavit | He who contemplates upon the Vedas |
| 132 | कविः | kavih | The seer |
| 133 | लोकाध्यक्षः | lokaadhyakshah | He who presides over all lokas |
| 134 | सुराध्यक्षः | suraadhyaksho | He who presides over all devas |
| 135 | धर्माध्यक्षः | dharmaadhyakshah | He who presides over dharma |
| 136 | कृताकृतः | krita-akritah | All that is created and not created |
| 137 | चतुरात्मा | chaturaatmaa | The four-fold self |
| 138 | चतुर्व्यूहः | chaturvyoohah | Vasudeva, Sankarshan etc. |
| 139 | चतुर्दंष्ट्रः | chaturdamstrah | He who has four canines (Nrsimha) |
| 140 | चतुर्भुजः | chaturbhujah | Four-handed |
| 141 | भ्राजिष्णुः | bhraajishnur | Self-effulgent consciousness |
| 142 | भोजनम् | bhojanam | He who is the sense-objects |
| 143 | भोक्ता | bhoktaa | The enjoyer |
| 144 | सहिष्णुः | sahishnuh | He who can suffer patiently |
| 145 | जगदादिजः | jagadaadijah | Born at the beginning of the world |
| 146 | अनघः | anaghah | Sinless |
| 147 | विजयः | vijayah | Victorious |
| 148 | जेता | jetaa | Ever-successful |
| 149 | विश्वयोनिः | vishvayonih | He who incarnates because of the world |
| 150 | पुनर्वसुः | punarvasuh | He who lives repeatedly in different bodies |
| 151 | उपेन्द्रः | upendra | The younger brother of Indra (Vamana) |
| 152 | वामनः | vaamanah | He with a dwarf body |
| 153 | प्रांशुः | praamshuh | He with a huge body |
| 154 | अमोघः | amoghah | He whose acts are for a great purpose |
| 155 | शुचिः | shuchih | He who is spotlessly clean |
| 156 | ऊर्जितः | oorjitah | He who has infinite vitality |
| 157 | अतीन्द्रः | ateendrah | He who surpasses Indra |
| 158 | संग्रहः | samgrahah | He who holds everything together |
| 159 | सर्गः | sargah | He who creates the world from Himself |
| 160 | धृतात्मा | dhritaatmaa | Established in Himself |
| 161 | नियमः | niyamah | The appointing authority |
| 162 | यमः | yamah | The administrator |
| 163 | वेद्यः | vedyah | That which is to be known |
| 164 | वैद्यः | vaidyah | The Supreme doctor |
| 165 | सदायोगी | sadaa-yogee | Always in yoga |
| 166 | वीरहा | veerahaa | He who destroys the mighty heroes |
| 167 | माधवः | maadhavah | The Lord of all knowledge |
| 168 | मधुः | madhuh | Sweet |
| 169 | अतीन्द्रियः | ateendriyo | Beyond the sense organs |
| 170 | महामायः | mahaamayah | The Supreme Master of all Maya |
| 171 | महोत्साहः | mahotsaahah | The great enthusiast |
| 172 | महाबलः | mahaabalah | He who has supreme strength |
| 173 | महाबुद्धिः | mahaabuddhir | He who has supreme intelligence |
| 174 | महावीर्यः | mahaa-veeryah | The supreme essence |
| 175 | महाशक्तिः | mahaa-shaktih | All-powerful |
| 176 | महाद्युतिः | mahaa-dyutih | Greatly luminous |
| 177 | अनिर्देश्यवपुः | anirdeshya-vapuh | He whose form is indescribable |
| 178 | श्रीमान् | shreemaan | He who is always courted by glories |
| 179 | अमेयात्मा | ameyaatmaa | He whose essence is immeasurable |
| 180 | महाद्रिधृक् | mahaadri-dhrik | He who supports the great mountain |
| 181 | महेष्वासः | maheshvaasah | He who wields shaarnga |
| 182 | महीभर्ता | maheebhartaa | The husband of mother earth |
| 183 | श्रीनिवासः | shreenivaasah | The permanent abode of Shree |
| 184 | सतां गतिः | sataam gatih | The goal for all virtuous people |
| 185 | अनिरुद्धः | aniruddhah | He who cannot be obstructed |
| 186 | सुरानन्दः | suraanandah | He who gives out happiness |
| 187 | गोविन्दः | govindah | The protector of the Cows. |
| 188 | गोविदां-पतिः | govidaam-patih | The Lord of all men of wisdom |
| 189 | मरीचिः | mareechih | Effulgence |
| 190 | दमनः | damanah | He who controls rakshasas |
| 191 | हंसः | hamsah | The swan |
| 192 | सुपर्णः | suparnah | Beautiful-winged (Two birds analogy) |
| 193 | भुजगोत्तमः | bhujagottamah | The serpent Ananta |
| 194 | हिरण्यनाभः | hiranyanaabhah | He who has a golden navel |
| 195 | सुतपाः | sutapaah | He who has glorious tapas |
| 196 | पद्मनाभः | padmanaabhah | He whose navel is like a lotus |
| 197 | प्रजापतिः | prajaapatih | He from whom all creatures emerge |
| 198 | अमृत्युः | amrityuh | He who knows no death |
| 199 | सर्वदृक् | sarva-drik | The seer of everything |
| 200 | सिंहः | simhah | He who destroys |
| 201 | सन्धाता | sandhaataa | The regulator |
| 202 | सन्धिमान् | sandhimaan | He who seems to be conditioned |
| 203 | स्थिरः | sthirah | Steady |
| 204 | अजः | ajah | He who takes the form of Aja, Brahma |
| 205 | दुर्मषणः | durmarshanah | He who cannot be vanquished |
| 206 | शास्ता | shaastaa | He who rules over the universe |
| 207 | विश्रुतात्मा | vishrutaatmaa | He who is celebrated, most famous and heard about by one and all. |
| 208 | सुरारिहा | suraarihaa | Destroyer of the enemies of the devas |
| 209 | गुरुः | guruh | The teacher |
| 210 | गुरुतमः | gurutamah | The greatest teacher |
| 211 | धाम | dhaama | The goal |
| 212 | सत्यः | satyah | He who is Himself the truth |
| 213 | सत्यपराक्रमः | satya-paraakramah | Dynamic Truth |
| 214 | निमिषः | nimishah | He who has closed eyes in contemplation |
| 215 | अनिमिषः | animishah | He who remains unwinking; ever knowing |
| 216 | स्रग्वी | sragvee | He who always wears a garland of undecaying flowers |
| 217 | वाचस्पतिः-उदारधीः | vaachaspatir-udaara-dheeh | He who is eloquent in championing the Supreme law of life; He with a large-hearted intelligence |
| 218 | अग्रणीः | agraneeh | He who guides us to the peak |
| 219 | ग्रामणीः | graamaneeh | He who leads the flock |
| 220 | श्रीमान् | shreemaan | The possessor of light, effulgence, glory |
| 221 | न्यायः | nyaayah | Justice |
| 222 | नेता | netaa | The leader |
| 223 | समीरणः | sameeranah | He who sufficiently administers all movements of all living creatures |
| 224 | सहस्रमूर्धा | sahasra-moordhaa | He who has endless heads |
| 225 | विश्वात्मा | vishvaatmaa | The soul of the universe |
| 226 | सहस्राक्षः | sahasraakshah | Thousands of eyes |
| 227 | सहस्रपात् | sahasrapaat | Thousand-footed |
| 228 | आवर्तनः | aavartanah | The unseen dynamism |
| 229 | निवृत्तात्मा | nivritaatmaa | The soul retreated from matter |
| 230 | संवृतः | samvritah | He who is veiled from the jiva |
| 231 | संप्रमर्दनः | sam-pramardanah | He who persecutes evil men |
| 232 | अहः संवर्तकः | ahassamvartakah | He who thrills the day and makes it function vigorously |
| 233 | वह्निः | vahnih | Fire |
| 234 | अनिलः | anilah | Air |
| 235 | धरणीधरः | dharaneedharah | He who supports the earth |
| 236 | सुप्रसादः | suprasaadah | Fully satisfied |
| 237 | प्रसन्नात्मा | prasanaatmaa | Ever pure and all-blissful self |
| 238 | विश्वधृक् | vishva-dhrik | Supporter of the world |
| 239 | विश्वभुक् | vishvabhuk | He who enjoys all experiences |
| 240 | विभुः | vibhuh | He who manifests in endless forms |
| 241 | सत्कर्ता | satkartaa | He who adores good and wise people |
| 242 | सत्कृतः | satkritah | He who is adored by all good people |
| 243 | साधुः | saadhur | He who lives by the righteous codes |
| 244 | जह्नुः | jahnuh | Leader of men |
| 245 | नारायणः | naaraayanah | He who resides on the waters |
| 246 | नरः | narah | The guide |
| 247 | असंख्येयः | asankhyeyah | He who has numberless names and forms |
| 248 | अप्रमेयात्मा | aprameyaatmaa | A soul not known through the pramanas |
| 249 | विशिष्टः | vishishtah | He who transcends all in His glory |
| 250 | शिष्टकृत् | shishta-krit | The lawmaker |
| 251 | शुचिः | shuchih | He who is pure |
| 252 | सिद्धार्थः | siddhaarthah | He who has all arthas |
| 253 | सिद्धसंकल्पः | siddhasankalpah | He who gets all He wishes for |
| 254 | सिद्धिदः | siddhidah | The giver of benedictions |
| 255 | सिद्धिसाधनः | siddhisaadhanah | The power behind our sadhana |
| 256 | वृषाही | vrishaahee | Controller of all actions |
| 257 | वृषभः | vrishabhah | He who showers all dharmas |
| 258 | विष्णुः | vishnuh | Long-striding |
| 259 | वृषपर्वा | vrishaparvaa | The ladder leading to dharma (As well as dharma itself) |
| 260 | वृषोदरः | vrishodarah | He from whose belly life showers forth |
| 261 | वर्धनः | vardhanah | The nurturer and nourisher |
| 262 | वर्धमानः | vardhamaanah | He who can grow into any dimension |
| 263 | विविक्तः | viviktah | Separate |
| 264 | श्रुतिसागरः | shruti-saagarah | The ocean for all scripture |
| 265 | सुभुजः | subhujah | He who has graceful arms |
| 266 | दुर्धरः | durdharah | He who cannot be known by great yogis |
| 267 | वाग्मी | vaagmee | He who is eloquent in speech |
| 268 | महेन्द्रः | mahendrah | The lord of Indra |
| 269 | वसुदः | vasudah | He who gives all wealth |
| 270 | वसुः | vasuh | He who is Wealth |
| 271 | नैकरूपः | naika-roopo | He who has unlimited forms |
| 272 | बृहद्रूपः | brihad-roopah | Vast, of infinite dimensions |
| 273 | शिपिविष्टः | shipivishtah | The presiding deity of the sun |
| 274 | प्रकाशनः | prakaashanah | He who illuminates |
| 275 | ओजस्तेजोद्युतिधरः | ojas-tejo-dyutidharah | The possessor of vitality, effulgence and beauty |
| 276 | प्रकाशात्मा | prakaashaatmaa | The effulgent self |
| 277 | प्रतापनः | prataapanah | Thermal energy; one who heats |
| 278 | ऋद्धः | riddhah | Full of prosperity |
| 279 | स्पष्टाक्षरः | spashtaaksharah | One who is indicated by OM |
| 280 | मन्त्रः | mantrah | The nature of the Vedic mantras |
| 281 | चन्द्रांशुः | chandraamshuh | The rays of the moon |
| 282 | भास्करद्युतिः | bhaaskara-dyutih | The effulgence of the sun |
| 283 | अमृतांशोद्भवः | amritaamshoodbhavah | The Paramatman from whom Amrutamshu or the Moon originated at the time of the churning of the Milk-ocean.[25] |
| 284 | भानुः | bhaanuh | Self-effulgent |
| 285 | शशबिन्दुः | shashabindhuh | The moon who has a rabbit-like spot |
| 286 | सुरेश्वरः | sureshvarah | A person of extreme charity |
| 287 | औषधम् | aushadham | Medicine |
| 288 | जगतः सेतुः | jagatas-setuh | A bridge across the material energy |
| 289 | सत्यधर्मपराक्रमः | satya-dharma-paraakramah | One who champions heroically for truth and righteousness |
| 290 | भूतभव्यभवन्नाथः | bhoota-bhavya-bhavan-naathah | The Lord of past, present and future |
| 291 | पवनः | pavanah | The air that fills the universe |
| 292 | पावनः | paavanah | He who gives life-sustaining power to air |
| 293 | अनलः | analah | Fire |
| 294 | कामहा | kaamahaa |
No comments:
Post a Comment